Atharvaveda / 3 / 23 / 5
कृ॒णोमि॑ ते प्राजाप॒त्यमा योनिं॒ गर्भ॑ एतु ते। वि॒न्दस्व॒ त्वं पु॒त्रं ना॑रि॒ यस्तुभ्यं॒ शमस॒च्छमु॒ तस्मै॒ त्वं भव॑ ॥ 5॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 3 | Sukta : 23 | Paryay : | Mantra No : 5
In English:
Seer : brahmaa | Devta : chandramaaH, yoniH | Metre : upariShTaadbhurigbRRihatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : kRRiNomi te praajaapatyamaa yoni.m garbha etu te. vindasva tva.m putra.m naari yastubhya.m shamasachChamu tasmai tva.m bhava . 5.
Component Words : kRRiNomi . te . praajaa.apatyam . aa . yonim . garbhaH . etu . te . vindasva . tvam . putram . naari . yaH . tubhyam . sham . asat . sham . uu.m iti . tasmai . tvam . bhava .23.5.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : चन्द्रमाः, योनिः | छन्द : उपरिष्टाद्भुरिग्बृहती | स्वर :
विषय : वीर सन्तान उत्पन्न करने के उपदेश।
पदपाठ : कृ॒णोमि॑ । ते॒ । प्रा॒जा॒ऽप॒त्यम् । आ । योनि॑म् । गर्भ॑: । ए॒तु॒ । ते॒ । वि॒न्दस्व॑ । त्वम् । पु॒त्रम् । ना॒रि॒ । य: । तुभ्य॑म् । शम् । अस॑त् । शम् । ऊं॒ इति॑ । तस्मै॑ । त्वम् । भव॑ ॥२३.५॥
पदार्थ : (ते) तेरे लिये (प्राजापत्यम्) सन्तानरक्षक कर्म [गर्भाधान, पुंसवनादि संस्कार] (कृणोमि) मैं करता हूँ, (ते) तेरा (गर्भः) गर्भ (योनिम्) गर्भाशय में (आ एतु) आवे। (नारि) हे नर की हितकारिणी ! (त्वम्) तू (पुत्रम्) कुलशोधक सन्तान (विन्दस्व) प्राप्त कर (यः) जो (तुभ्यम्) तुझको (शम्) सुखदायक (असत्) होवे, (उ) और (त्वम्) तू (तस्मै) उसको (शम्) सुखदायक (भव) हो ॥५॥"
भावार्थ : सब मनुष्य वैद्यक शास्त्र के अनुसार उचित काल में उचित रीति से अमोघ गर्भाधानादि संस्कार करके सन्तान उत्पन्न करें, जिससे उस सन्तान का जन्म, आप उसको और माता पिता सबको सुखदायक हों ॥५॥
टिप्पणी :५−(कृणोमि) करोमि। (ते) तुभ्यम्। (प्राजापत्यम्) दित्यदित्यादित्यपत्युत्तरपदाण्ण्यः। पा० ४।१।८५। इति प्रजाप्रति-ण्य। प्रजापतेर्गृहस्थस्य कर्म धर्म वा। गर्भाधानपुंसवनादिसंस्कारम्। (नारि) अ० १।११।१। हे नरस्य धर्म्ये। (शम्) सुखहेतुः। (उ) अपि च। अन्यद् गतम्-म० २, ४ ॥