Atharvaveda / 3 / 26 / 5
ये॒स्यां स्थ ध्रु॒वायां॑ दि॒शि नि॑लि॒म्पा नाम॑ दे॒वास्तेषां॑ व॒ ओष॑धी॒रिष॑वः। ते नो॑ मृडत॒ ते नोऽधि॑ ब्रूत॒ तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्तेभ्यो॑ वः॒ स्वाहा॑ ॥ 5॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 3 | Sukta : 26 | Paryay : | Mantra No : 5
In English:
Seer : atharvaa | Devta : sauShadhikaa nilimpaaH | Metre : jagatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yesyaa.m stha dhruvaayaa.m dishi nilimpaa naama devaasteShaa.m va oShadhiiriShavaH. te no mRRiData te no.adhi bruuta tebhyo vo namastebhyo vaH svaahaa . 5.
Component Words : ye . asyaam . stha . dhruvaayaam . dishi . ni.alimpaaH . naama . devaaH . teShaam . vaH . oShadhiiH . iShavaH . te . naH . mRRiData . te . naH . adhi . bruuta . tebhyaH . vaH . namaH . tebhyaH . vaH . svaahaa .26.5.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : सौषधिका निलिम्पाः | छन्द : जगती | स्वर :
विषय : मारू गीत।
पदपाठ : ये । अ॒स्याम् । स्थ । ध्रु॒वाया॑म् । दि॒शि । नि॒ऽलि॒म्पा: । नाम॑ । दे॒वा: । तेषा॑म् । व॒: । ओष॑धी: । इष॑व: । ते । न॒: । मृ॒ड॒त॒ । ते । न॒: । अधि॑ । ब्रू॒त॒ । तेभ्य॑: । व॒: । नम॑: । तेभ्य॑: । व॒: । स्वाहा॑ ॥२६.५॥
पदार्थ : (ये) जो तुम (अस्याम्) इस (ध्रुवायाम्) स्थिर वा निश्चित (दिशि) दिशा में (निलिम्पाः) लेप करनेवाले वैद्य (नाम) नाम (देवाः) विजय चाहनेवाले वीर (स्थ) हों, (तेषाम् वः) उन तुम्हारी (ओषधीः) अन्न, सोमलतादि ओषधियाँ (इषवः) तीर है, (ते) वे तुम (नः) हमें (अधि) अधिकारपूर्वक (ब्रूत) बोलो, (तेभ्यः वः) उन तुम्हारे लिए (नमः) सत्कार वा अन्न होवे, (तेभ्यः वः) उन तुम्हारे लिए (स्वाहा) सुन्दर वाणी [प्रशंसा] होवे ॥५॥"
भावार्थ : लेप पट्टी आदि करनेवाले सद्वैद्य दृढ़ निश्चित स्थान में औषधालय बनाकर सैनिकों को स्वस्थ रखकर शत्रुओं को जीतकर... [म० १] ॥५॥
टिप्पणी :५−(ध्रुवायाम्) अ० २।२६।४। स्थिरायाम्। निश्चितायाम् (निलिम्पाः) नौ लिम्पेरिति। वा० पा० ३।१।१३८। इति नि+लिप लेपे मुचादिः-श प्रत्ययः। नितरां लेपनकर्तारः सद्वैद्याः (ओषधीः) अ० १।३०।३। ओषधयः। व्रीहियवसोमलताद्याः। अन्यद् गतम् म० १ ॥