Atharvaveda / 4 / 6 / 8
वध्र॑यस्ते खनि॒तारो॒ वध्रि॒स्त्वम॑स्योषधे। वध्रिः॒ स पर्व॑तो गि॒रिर्यतो॑ जा॒तमि॒दं वि॒षम् ॥ 8॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 4 | Sukta : 6 | Paryay : | Mantra No : 8
In English:
Seer : garutmaan | Devta : viSham | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : vadhrayaste khanitaaro vadhristvamasyoShadhe. vadhriH sa parvato giriryato jaatamida.m viSham . 8.
Component Words : vadhrayaH . te . khanitaaraH . vadhriH . tvam . asi . oShadhe . vadhriH . saH . parvataH . giriH . yataH . jaatam . idam . viSham .6.8.
In Hindi:
ऋषि : गरुत्मान् | देवता : विषम् | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : विष दूर करने के लिये उपदेश।
पदपाठ : वध्र॑य: । ते॒ । ख॒नि॒तार॑: । वध्रि॑: । त्वम् । अ॒सि॒ । ओ॒ष॒धे॒ । वध्रि॑: । स: । पर्व॑त: । गि॒रि: । यत॑: । जा॒तम् । इ॒दम् । वि॒षम् ॥६.८॥
पदार्थ : (ओषधे) हे दाह [जलन] के धारण करनेवाले विष ! (ते) तेरे (खनितारः) खोदनेवाले (वध्रयः) असमर्थ [हो जावें] और (त्वम्) तू भी (वध्रिः) निर्वीर्य (असि) है। (सः) वह (पर्वतः) अवयववाला (गिरिः) पहाड़ (वध्रिः) असमर्थ [हो जावे], (यतः) जिससे (इदम् विषम्) यह विष (जातम्) उत्पन्न हुआ है ॥८॥ "
भावार्थ : राजा विषव्यापारियों और विषस्थानों को नीति विधान से अपने वश में रक्खे ॥८॥
टिप्पणी :८−(वध्रयः) म० ७। असमर्थाः (ते) तव (खनितारः) खननकर्तारः (वध्रिः) निर्वीर्या। निर्वीर्यः। (त्वम् असि) (ओषधे) अ० १।२३।१। उष दाहे-घञ्+डुधाञ् धारणपोषणयोः-कि। हे दाहधारक विष (सः) (पर्वतः) अ० १।१२।३। पर्व पूरणे अतच्। पर्वति पूरयति भूमिम्। यद्वा। पर्वमरुद्भ्यां तन् वक्तव्यः। वा० पा० ५।२।१२२। इति पर्वन्-तन् मत्वर्थे। पर्ववान्। अवयवयुक्तः (गिरिः) अ० २।२५।४। शैलः (यतः) यस्माद् गिरेः (जातम्) उत्पन्नम् (इदम्, विषम्) ॥