Atharvaveda / 5 / 8 / 3
यद॒साव॒मुतो॑ देवा अदे॒वः संश्चिकी॑र्षति। मा तस्या॒ग्निर्ह॒व्यं वा॑क्षी॒द्धवं॑ दे॒वा अ॑स्य॒ मोप॒ गुर्ममै॒व हव॒मेत॑न ॥ 3॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 5 | Sukta : 8 | Paryay : | Mantra No : 3
In English:
Seer : atharvaa | Devta : vishve devaaH | Metre : bhurikpathyaapa~NktiH | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yadasaavamuto devaa adevaH sa.mshchikiirShati. maa tasyaagnirhavya.m vaakShiiddhava.m devaa asya mopa gurmamaiva havametana . 3.
Component Words : yat . asau . amutaH . devaaH . adevaH . san . chikiirShati . maa . tasya . agniH . havyam . vaakShiit . havam . devaaH . asya . maa . upa . guH . mama . eva . havam . aa . itana .8.3.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : विश्वे देवाः | छन्द : भुरिक्पथ्यापङ्क्तिः | स्वर :
विषय : राजा के धर्म का उपदेश।
पदपाठ : यत् । अ॒सौ । अ॒मुत॑: । दे॒वा॒: । अ॒दे॒व: । सन् । चिकी॑र्षति । मा । तस्य॑ । अ॒ग्नि: । ह॒व्यम् । वा॒क्षी॒त् । हव॑म् । दे॒वा: । अ॒स्य॒ । मा । उप॑ । गु॒: । मम॑ । ए॒व । हव॑म् । आ । इ॒त॒न॒ ॥८.३॥
पदार्थ : (देवाः) हे विजयी पुरुषो ! (असौ) वह (अदेवः सन्) राजद्रोही होकर (अमुतः) उस स्थान से (यत्) जो कुछ [कुमन्त्र] (चिकीर्षति) करना चाहता है। (अग्निः) अग्निसमान तेजस्वी राजा (तस्य=तस्मै) उसको (हव्यम्) अन्न (मा वाक्षीत्) न पहुँचाये। (देवाः) व्यवहारकुशल लोग (अस्य) इस की (हवम्) पुकार को (मा उप गुः) न प्राप्त करें। (मम एव) मेरी ही (हवम्) पुकार को (आ−इतन) तुम आकर प्राप्त होवो ॥३॥"
भावार्थ : राजा और सब विद्वान् लोग राजविद्रोही पुरुष को यथावत् दण्ड देकर प्रजा में शान्ति फैलावें ॥३॥
टिप्पणी :३−(यत्) यत्किञ्चित्कुमन्त्रम् (असौ) (अमुतः) अमुष्यात्। तस्माद्देशात् (देवाः) हे विजिगीषवः (अदेवः) देवविरोधी। राजविद्रोही (सन्) वर्तमानः सन् (चिकीर्षति) कर्तुमिच्छति (तस्य) चतुर्थ्यां षष्ठी। तस्मै। अदेवाय (अग्निः) अग्निवत्तेजस्वी राजा (हव्यम्) हु अदने−यत्। अन्नम् (मा वाक्षीत्) वह−लुङ्। न प्रापयेत् (हवम्) आह्वानम् (देवाः) व्यवहारिणः (मा उप गुः) नैव प्राप्नुवन्तु (मम) (एव) ही (हवम्) (आ इतन) आ गच्छत ॥