Atharvaveda / 5 / 14 / 10
पु॒त्र इ॑व पि॒तरं॑ गच्छ स्व॒ज इ॑वा॒भिष्ठि॑तो दश। ब॒न्धमि॑वावक्रा॒मी ग॑च्छ॒ कृत्ये॑ कृत्या॒कृतं॒ पुनः॑ ॥ 10॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 5 | Sukta : 14 | Paryay : | Mantra No : 10
In English:
Seer : shukraH | Devta : kRRityaapariharaNam | Metre : nichRRidbRRihatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : putra iva pitara.m gachCha svaja ivaabhiShThito dasha. bandhamivaavakraamii gachCha kRRitye kRRityaakRRita.m punaH . 10.
Component Words : putraH.aiva . pitaram . gachCha . svajaH.aiva . abhi.asthitaH . dasha . bandham.aiva . ava.akraamii . gachCha . kRRitye . kRRityaa.akRRitam . punaH .14.10.
In Hindi:
ऋषि : शुक्रः | देवता : कृत्यापरिहरणम् | छन्द : निचृद्बृहती | स्वर :
विषय : शत्रु के विनाश का उपदेश।
पदपाठ : पु॒त्र:ऽइ॑व । पि॒तर॑म् । ग॒च्छ॒ । स्व॒ज:ऽइ॑व । अ॒भिऽस्थि॑त: । द॒श॒ । ब॒न्धम्ऽइ॑व । अ॒व॒ऽक्रा॒मी । ग॒च्छ॒ । कृत्ये॑ । कृ॒त्या॒ऽकृत॑म् । पुन॑: ॥१४.१०॥
पदार्थ : (पुत्रः इव) पुत्र के समान (पितरम्) अपने पिता के पास (गच्छ) पहुँच, (अभिष्ठितः) ठोकर खाये हुए (स्वजः इव) लिपटनेवाले साँप के समान [शत्रु को] (दश) डस ले। (कृत्ये) हे हिंसाशक्ति ! (बन्धम्) बन्ध (अवक्रामी इव) छोड़ कर भागनेवाले के समान, (कृत्याकृतम्) हिंसाकारी को (पुनः) अवश्य (गच्छ) पहुँच ॥१०॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१०−(पुत्रः) कुलशोधकः सन्तानः (इव) यथा (पितरम्) पालकम् जनकम्, (गच्छ) प्राप्नुहि (स्वजः) ष्वञ्ज परिष्वङ्गे−पचाद्यच्, पृषोदरादित्वान्नलोपः। सर्पः (इव) (अभिष्ठितः) पादैरभिभूतः (दश) दंशय (बन्धम्) (इव) यथा (अवक्रामी) उल्लङ्घ्य प्रतिगामी (गच्छ) (कृत्ये) हिंसाशक्ते (कृत्याकृतम्) हिंसाकारिणम् ॥१०॥