Atharvaveda / 5 / 17 / 14
नास्य॑ क्ष॒त्ता नि॒ष्कग्री॑वः सू॒नाना॑मेत्यग्र॒तः। यस्मि॑न्रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या ॥ 14॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 5 | Sukta : 17 | Paryay : | Mantra No : 14
In English:
Seer : mayobhuuH | Devta : brahmajaayaa | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : naasya kShattaa niShkagriivaH suunaanaametyagrataH. yasminraaShTre nirudhyate brahmajaayaachittyaa . 14.
Component Words : na . asya . kShattaa . niShka.agriivaH . suunaanaam . eti . agrataH . yasmin . raaShTre . ni.arudhyate . brahma.ajaayaa . achittyaa .17.14.
In Hindi:
ऋषि : मयोभूः | देवता : ब्रह्मजाया | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : ब्रह्म विद्या का उपदेश।
पदपाठ : न । अ॒स्य॒ । क्ष॒त्ता । नि॒ष्कऽग्री॑व: । सू॒नाना॑म् । ए॒ति॒ । अ॒ग्र॒त: । यस्मि॑न् । रा॒ष्ट्रे । नि॒ऽरु॒ध्यते॑ । ब्र॒ह्म॒ऽजा॒या । अचि॑त्त्या ॥१७.१४॥
पदार्थ : (अस्य) उसका (निष्कग्रीवः) सोने के कण्ठेवाला (क्षत्ता) द्वारपाल (सूनानाम्) ऐश्वर्यवाले पुरुषों के (अग्रतः) सन्मुख (न) नहीं (एति) जाता है। (यस्मिन् राष्ट्रे) जिस राज्य में (ब्रह्मजाया) वेदविद्या (अचित्या) अचेतपन से (निरुध्यते) रोकी जाती है ॥१४॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१४−(न) निषेधे (अस्य) राज्ञः (क्षत्ता) तृन्तृचौ शंसिक्षदादिभ्यः०। उ० २।९४। इति क्षद संवृतौ−तृच्। द्वारपालः (निष्कग्रीवः) निष्क माने−घञ्। सुवर्णालङ्कारः कण्ठे यस्य सः (सूनानाम्) षुञो दीर्घश्च। उ० ३।१३। इति षु प्रसवैश्यर्ययोः−न। ऐश्वर्यवतां पुरुषाणाम् (एति) गच्छति (अग्रतः) अभिमुखम् ॥