Atharvaveda / 5 / 29 / 12
स॒माह॑र जातवेदो॒ यद्धृ॒तं यत्परा॑भृतम्। गात्रा॑ण्यस्य वर्धन्तामं॒शुरि॒वा प्या॑यताम॒यम् ॥ 12॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 5 | Sukta : 29 | Paryay : | Mantra No : 12
In English:
Seer : chaatanaH | Devta : jaatavedaaH | Metre : bhuriganuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : samaahara jaatavedo yaddhRRita.m yatparaabhRRitam. gaatraaNyasya vardhantaama.mshurivaa pyaayataamayam . 12.
Component Words : sam.aaahara . jaata.avedaH . yat . hRRitam . yat . paraa.abhRRitam . gaatraaNi . asya . vardhantaam . a.mshuH.aiva . aa . pyaayataam . ayam .29.12.
In Hindi:
ऋषि : चातनः | देवता : जातवेदाः | छन्द : भुरिगनुष्टुप् | स्वर :
विषय : शत्रुओं और रोगों के नाश का उपदेश।
पदपाठ : स॒म्ऽआह॑र । जा॒त॒ऽवे॒द॒: । यत् । हृ॒तम् । यत् । परा॑ऽभृतम् । गात्रा॑णि । अ॒स्य॒ । व॒र्ध॒न्ता॒म् । अं॒शु:ऽइ॑व । आ । प्या॒य॒ता॒म् । अ॒यम् ॥२९.१२॥
पदार्थ : (जातवेदः) हे विद्या में प्रसिद्ध ! उसे ! (समाहर) भर दे (यत्) जो कुछ (हृतम्) हर लिया गया, अथवा (यत्) जो कुछ (पराभृतम्) हटाया गया है। (अस्य) इस [मनुष्य] के (गात्राणि) सब अङ्ग (वर्धन्ताम्) बढ़ें। (अयम्) यह पुरुष (अंशुः इव) वृक्ष के अङ्कुर के समान (आ प्यायताम्) बढ़ता रहे ॥१२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१२−(समाहर) सम्यगानय पूरय (जातवेदः) प्रसिद्धविद्य (यत्) (हृतम्) गृहीतम् (यत्) (पराभृतम्) दूरे हृतम् (गात्राणि) अ० १।१२।४। गम्लृ−त्रन्, मस्य आकारः। अङ्गानि (अस्य) पुरुषस्य (वर्धन्ताम्) प्रवृद्धानि भवन्तु (अंशुः) मृगय्वादयश्च। उ० १।३७। इति अंश विभाजने−कु। वृक्षसूक्ष्माङ्कुरः (इव) यथा (आ) समन्तात् (प्यायताम्) प्रवृद्धो भवतु (अयम्) ॥