Atharvaveda / 5 / 30 / 17
अ॒यं लो॒कः प्रि॒यत॑मो दे॒वाना॒मप॑राजितः। यस्मै॒ त्वमि॒ह मृ॒त्यवे॑ दि॒ष्टः पु॑रुष जज्ञि॒षे। स च॒ त्वानु॑ ह्वयामसि॒ मा पु॒रा ज॒रसो॑ मृथाः ॥ 17॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 5 | Sukta : 30 | Paryay : | Mantra No : 17
In English:
Seer : chaatanaH | Devta : aayuH | Metre : tryavasaanaa ShaTpadaa jagatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : aya.m lokaH priyatamo devaanaamaparaajitaH. yasmai tvamiha mRRityave diShTaH puruSha jaj~niShe. sa cha tvaanu hvayaamasi maa puraa jaraso mRRithaaH . 17.
Component Words : ayam . lokaH . priya.atamaH . devaanaam . aparaa.ajitaH . yasmai . tvam . iha . mRRityave . diShTaH . puruSha . jaj~niShe . saH . cha . tvaa . anu . hvayaamasi . maa . puraa . jarasaH . mRRithaaH .30.17.
In Hindi:
ऋषि : चातनः | देवता : आयुः | छन्द : त्र्यवसाना षट्पदा जगती | स्वर :
विषय : आत्मा के उन्नति का उपदेश।
पदपाठ : अ॒यम् । लो॒क: । प्रि॒यऽत॑म: । दे॒वाना॑म् । अप॑राऽजित: । यस्मै॑ । त्वम् । इ॒ह । मृ॒त्यवे॑ । दि॒ष्ट: । पु॒रु॒ष॒ । ज॒ज्ञि॒षे । स: । च॒ । त्वा॒ । अनु॑ । ह्व॒या॒म॒सि॒ । मा । पु॒रा । ज॒रस॑: । मृ॒था॒: ॥३०.१७॥
पदार्थ : (अयम्) यह (लोकः) संसार, (देवानाम्) विद्वानों का (अपराजितः) न जीता हुआ, (प्रियतमः) अति प्रिय है। (यस्मै) जिस [लोक] के लिये (इह) यहाँ पर (मृत्यवे) मृत्यु नाश करने को (दिष्टः) ठहराया हुआ (त्वम्) तू, (पुरुष) हे पुरुष ! (जज्ञिषे) प्रकट हुआ है। (सः) वह [लोक] (च) और हम (त्वा) तुझको (अनु ह्वयामसि) बुला रहे हैं। (जरसः) बुढ़ापे से (पुरा) पहिले (मा मृथाः) मत मर ॥१७॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१७−(अयम्) दृश्यमानः (लोकः) संसारः (प्रियतमः) अतिहितकरः (देवानाम्) विदुषाम् (अपराजितः) अनभिभूता। सर्वदैवान्वेषणीयः (यस्मै) लोकप्राप्तये (त्वम्) हे मनुष्य (इह) अस्मिन् जन्मनि (मृत्यवे) म० १२। मृत्युं नाशयितुम् (दिष्टः) आदिष्टः। नियतः (पुरुष) हे पुरुषार्थिन् (जज्ञिषे) प्रादुर्बभूविथ (सः) लोकः (च) वयं च (त्वा) पुरुषम् (अनु) अनुक्रमेण (ह्वयामसि) आह्वामः (मा) निषेधे (पुरा) अग्रे (जरसः) जरायाः (मृथाः) माङि लुङि अडभावः। प्राणान् त्यज ॥