Atharvaveda / 6 / 9 / 2
मम॒ त्वा दो॑षणि॒श्रिषं॑ कृ॒णोमि॑ हृदय॒श्रिष॑म्। यथा॒ मम॒ क्रता॒वसो॒ मम॑ चि॒त्तमु॒पाय॑सि ॥ 2॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 6 | Sukta : 9 | Paryay : | Mantra No : 2
In English:
Seer : jamadagni | Devta : kaamaatmaa | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : mama tvaa doShaNishriSha.m kRRiNomi hRRidayashriSham. yathaa mama krataavaso mama chittamupaayasi . 2.
Component Words : mama . tvaa . doShaNi.ashriSham . kRRiNomi . hRRidaya.ashriSham . yathaa . mama . kratau . asaH . mama . chittam . upa.aaayasi .9.2.
In Hindi:
ऋषि : जमदग्नि | देवता : कामात्मा | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : गृहस्थ आश्रम का उपदेश।
पदपाठ : मम॑ । त्वा॒ । दो॒ष॒णि॒ऽश्रिष॑म् । कृ॒णोमि॑ । हृ॒द॒य॒ऽश्रिष॑म् । यथा॑ । मम॑ । क्रतौ॑ । अस॑: । मम॑ । चि॒त्तम् । उ॒प॒ऽआय॑सि ॥९.२॥
पदार्थ : (त्वा) तुझको (मम) अपने (दोषणिश्रिषम्) भुजा पर आश्रयवाली और (हृदयश्रिषम्) हृदय में आश्रयवाली (कृणोमि) मैं करता हूँ। (यथा) जिससे (मम) मेरे (कृतौ) कर्म वा बुद्धि में (असः) तू रहे, (मम) मेरे (चित्तम्) चित्त में (उपायसि) तू पहुँचती है ॥२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२−(मम) (त्वा) त्वाम् (दोषणिश्रिषम्) श्रिषु दाहे, श्रिष आलिङ्गने इति सायण−क्विप्। पद्दन्नोमास्०। पा० ६।१।६३। इति दोः शब्दस्य दोषन्। सप्तम्या अलुक्। बाहौ पुरुषार्थे आश्रिताम् (कृणोमि) करोमि (हृदयश्रिषम्) हृदयाश्रिताम् (यथा) यस्मात्कारणात्। अन्यद् व्याख्यातम्। अ० १।३४।२। (मम) (कृतौ) कर्मणि बुद्धौ वा (असः) त्वं भूयाः (मम) (चित्तम्) अन्तःकरणम् (उपायसि) उप+आङ्+अय गतौ। उपागच्छसि। आदरेण प्राप्नोषि ॥