Atharvaveda / 6 / 84 / 3
ए॒वो ष्व१॒॑स्मन्नि॑रृतेऽने॒हा त्वम॑य॒स्मया॒न्वि चृ॑ता बन्धपा॒शान्। य॒मो मह्यं॒ पुन॒रित्त्वां द॑दाति॒ तस्मै॑ य॒माय॒ नमो॑ अस्तु मृ॒त्यवे॑ ॥ 3॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 6 | Sukta : 84 | Paryay : | Mantra No : 3
In English:
Seer : a~Ngiraa | Devta : nirRRitiH | Metre : jagatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : evo Shva1smannirRRite.anehaa tvamayasmayaanvi chRRitaa bandhapaashaan. yamo mahya.m punarittvaa.m dadaati tasmai yamaaya namo astu mRRityave . 3.
Component Words : evo iti . su . asmat . niH.aRRite . anehaa . tvam . ayasmayaan . vi . chRRita . bandha.apaashaan . yamaH . mahmam . punaH . it . tvaam . dadaati . tasmai . yamaaya . namaH . astu . mRRityave .84.3.
In Hindi:
ऋषि : अङ्गिरा | देवता : निर्ऋतिः | छन्द : जगती | स्वर :
विषय : पाप से मुक्ति का उपदेश।
पदपाठ : ए॒वो इति॑ । सु । अ॒स्मत् । नि॒:ऽऋ॒ते॒ । अ॒ने॒हा । त्वम् । अ॒य॒स्मया॑न् । वि । चृ॒त॒ । ब॒न्ध॒ऽपा॒शान् । य॒म: । मह्म॑म् । पुन॑: । इत् । त्वाम् । द॒दा॒ति॒ । तस्मै॑ । य॒माय॑ । नम॑: । अ॒स्तु॒ । मृ॒त्यवे॑ ॥८४.३॥
पदार्थ : (निर्ऋते) हे अलक्ष्मी ! (त्वम्) तू (अनेहा) न मारनेवाली होकर (अस्मत्) हमसे (अयस्मयान्) लोहे की बनी (बन्धपाशान्) बन्धन की बेड़ियों को (एवो) अवश्य ही (सु) भले प्रकार (वि चृत) खोल दे। (यमः) न्यायकारी परमेश्वर (मह्यम्) मेरे लिये (पुनः) बार-बार (इत्) ही (त्वाम्) तुझको (ददाति) देता है, (तस्मै) उस (यमाय) न्यायकारी परमेश्वर को (मृत्यवे) दुःखरूप मृत्यु नाश करने के लिये (नमः) नमस्कार (अस्तु) होवे ॥३॥"
भावार्थ : टिप्पणी :३−(एवो) एव−उ। अवश्यमेव (सु) सुष्ठु। यथाविधि (अस्मत्) अस्मत्तः (निर्ऋते) म० १। हे कृच्छापत्ते (अनेहा) नञि हन एह च। उ० ४।२२४। इति हन्तेर्नञ्युपपदेऽसिः, धातोरेहादेशश्च। ऋदुशनस्पुरुदंशोऽनेहसां चा पा० ७।१।९४। इति सावनङ्। अहन्त्री। अबाधमाना (त्वम्) अन्यद् गतम्−अ० ६।६३।२ ॥