Atharvaveda / 6 / 86 / 3
स॒म्राड॒स्यसु॑राणां क॒कुन्म॑नु॒ष्या᳡णाम्। दे॒वाना॑मर्ध॒भाग॑सि॒ त्वमे॑कवृ॒षो भ॑व ॥3॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 6 | Sukta : 86 | Paryay : | Mantra No : 3
In English:
Seer : atharvaa | Devta : ekavRRiShaH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : samraaDasyasuraaNaa.m kakunmanuShyaa᳡Naam. devaanaamardhabhaagasi tvamekavRRiSho bhava .3.
Component Words : sam.araaT . asi . asuraaNaam . kakut . manuShyaa᳡Naam . devaanaam. ardha.abhaak . asi . tvam . eka.avRRiShaH . bhava .86.3.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : एकवृषः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : साम्राज्य पाने का उपदेश।
पदपाठ : स॒म्ऽराट् । अ॒सि॒ । असु॑राणाम् । क॒कुत् । म॒नुष्या᳡णाम् । दे॒वाना॑म्। अ॒र्ध॒ऽभाक् । अ॒सि॒ । त्वम् । ए॒क॒ऽवृ॒ष: । भ॒व॒ ॥८६.३॥
पदार्थ : [हे पुरुष !] (असुराणाम्) बुद्धिमानों का (सम्राट्) सम्राट्, और (मनुष्याणाम्) मननशील मनुष्यों का (ककुत्) शिखा (असि) है। (देवानाम्) जय चाहनेवालों की (अर्धभाक्) वृद्धि का बाँटनेवाला (असि) है, [हे पुरुष !] (त्वम्) तू (एकवृषः) अकेला स्वामी (भव) हो ॥३॥"
भावार्थ : टिप्पणी :३−(सम्राट्) अ० ४।१।५। सम्यग्राजमानः। चक्रवर्ती (असि) वर्तसे (असुराणाम्) असुरत्वं प्रज्ञावत्वम्, असुरिति प्रज्ञानाम−निरु० १०।३४। रो मत्वर्थीयः प्रज्ञावताम् (ककुत्) अ० ३।४।२। शिखररूपी। प्रधानः (मनुष्याणाम्) मननशीलानाम् (देवानाम्) विजिगीषूणाम् (अर्धभाक्) ऋधु वृद्धौ भावे−घञ्। अर्ध+भाज पृथक्कर्मणि−क्विप्। अर्धस्य वर्धनस्य भागी। अन्यत् पूर्ववत् ॥