Atharvaveda / 6 / 106 / 2
अ॒पामि॒दं न्यय॑नं समु॒द्रस्य॑ नि॒वेश॑नम्। मध्ये॑ ह्र॒दस्य॑ नो गृ॒हाः प॑रा॒चीना॒ मुखा॑ कृधि ॥ 2॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 6 | Sukta : 106 | Paryay : | Mantra No : 2
In English:
Seer : pramochana | Devta : duurvaashaalaa | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : apaamida.m nyayana.m samudrasya niveshanam. madhye hradasya no gRRihaaH paraachiinaa mukhaa kRRidhi . 2.
Component Words : apaam . idam . ni.aayanam . samudrasya . ni.aveshanam . madhye . hradasya . naH . gRRihaaH . paraachiinaa . mukhaa . kRRidhi .106.2.
In Hindi:
ऋषि : प्रमोचन | देवता : दूर्वाशाला | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : गढ़ बनाने का उपदेश।
पदपाठ : अ॒पाम् । इ॒दम् । नि॒ऽअय॑नम् । स॒मु॒द्रस्य॑ । नि॒ऽवेश॑नम् । मध्ये॑ । ह्र॒दस्य॑ । न॒: । गृ॒हा: । प॒रा॒चीना॑ । मुखा॑ । कृ॒धि॒ ॥१०६.२॥
पदार्थ : (अपाम्) प्रजाओं का (इदम्) यह (न्ययनम्) निवासस्थान (समुद्रस्य) जलसमूह का (निवेशनम्) प्रवेश हो। (नः गृहाः) हमारे घर (ह्रदस्य) ताल वा खाई के (मध्ये) बीच में हों, [हे राजन् शत्रुओं के] (मुखा) मुखों को (पराचीना) उलटा (कृधि) कर दे ॥२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२−(अपाम्) प्रजानाम्। आपः=आप्ताः प्रजाः−दयानन्दभाष्ये−यजु० ६।२७। (इदम्) (न्ययनम्) इण्−ल्युट्। निवासस्थानम् (समुद्रस्य) जलौघस्य (निवेशनम्) प्रवेशनम् (मध्ये) (ह्रदस्य) जलाशयस्य। परिखायाः (नः) अस्माकम् (गृहाः) गेहानि (पराचीना) प्रतिकूलानि (कृधि) कुरु ॥