Atharvaveda / 6 / 113 / 2
मरी॑चीर्धू॒मान्प्र वि॒शानु॑ पाप्मन्नुदा॒रान्ग॑च्छो॒त वा॑ नीहा॒रान्। न॒दीनां॒ फेनाँ॒ अनु॒ तान्वि न॑श्य भ्रूण॒घ्नि पू॑षन्दुरि॒तानि॑ मृक्ष्व ॥ 2॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 6 | Sukta : 113 | Paryay : | Mantra No : 2
In English:
Seer : atharvaa | Devta : puuShaa | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : mariichiirdhuumaanpra vishaanu paapmannudaaraangachChota vaa niihaaraan. nadiinaa.m phenaa.N anu taanvi nashya bhruuNaghni puuShanduritaani mRRikShva . 2.
Component Words : mariichiiH . dhuumaan .pra . visha . anu . paapman . ut.aaaraan . gachCha . uta . vaa . niihaaraan . nadiinaam . phenaan . anu . taan . vi . nashya . bhruuNa.aghni . puuShan . duH.aitaani . mRRikShva .113.2.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : पूषा | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : पाप शुद्ध करने का उपदेश।
पदपाठ : मरी॑ची: । धू॒मान् ।प्र । वि॒श॒ । अनु॑ । पा॒प्म॒न् । उ॒त्ऽआ॒रान् । ग॒च्छ॒ । उ॒त । वा॒ । नी॒हा॒रान् । न॒दीना॑म् । फेना॑न् । अनु॑ । तान् । वि । न॒श्य॒ । भ्रू॒ण॒ऽघ्नि । पू॒ष॒न् । दु॒:ऽइ॒तानि॑ । मृ॒क्ष्व॒ ॥११३.२॥
पदार्थ : (पाप्मन्) हे पाप ! तू (मरीचीः) किरणों और (धूमान्) धूमों का (अनु) अनुकरण करके (प्र विश) प्रवेश कर, (उत) और (उदारान्) बड़े दाता वा ऊपर चढ़नेवाले मेघों (वा) और (नीहारान्) कोहरों को (गच्छ) प्राप्त हो। (नदीनाम्) नदियों के (तान्) उन (फेनान्) फेनों के (अनु) पीछे-पीछे (वि नश्य) विनष्ट हो जा। (पूषन्) हे पोषण करनेवाले विद्वान् ! (भ्रूणघ्नि) स्त्री के गर्भघाती रोग में [वर्त्तमान] (दुरितानि) कष्टों को (मृक्ष्व) दूर कर ॥२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२−(मरीचीः) अ० ४।३८।५। अन्धकारनाशकान् किरणान् (धूमान्) अ० ६।७६।४। अग्निना काष्ठजातान् पदार्थान् (प्रविश) (अनु) अनुकृत्य (पाप्मन्) अ० ३।३१।१। पाति यस्मात्। हे पाप (उदारान्) उत्+आ+रा दाने क, यद्वा, उत्+ऋ गतिप्रापणयोः−घञ्। उत्कृष्टं समन्तात् जलस्य दातॄन् ऊर्ध्वं गतान् वा मेघान् (उत) (वा) चार्थे (नीहारान्) निपूर्वात् हरतेर्घञ्। उपसर्गस्य घञ्यमनुष्ये बहुलम्। पा० ६।३।१२२। इति दीर्घः। अवश्यायान् (नदीनाम्) सरिताम् (फेनान्) अ० १।८।१। बुद्बुदाकरान् पदार्थान् (अनु) अनुसृत्य (तान्) प्रसिद्धान् (वि नश्य) अदृष्टं भव। अन्यद् गतम्−अ० ६।११२।३ ॥