Atharvaveda / 6 / 137 / 2
अ॒भीशु॑ना॒ मेया॑ आसन्व्या॒मेना॑नु॒मेयाः॑। केशा॑ न॒डा इ॑व वर्धन्तां शी॒र्ष्णस्ते॑ असि॒ताः परि॑ ॥ 2॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 6 | Sukta : 137 | Paryay : | Mantra No : 2
In English:
Seer : viitahavy | Devta : nitatniivanaspatiH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : abhiishunaa meyaa aasanvyaamenaanumeyaaH. keshaa naDaa iva vardhantaa.m shiirShNaste asitaaH pari . 2.
Component Words : abhiishunaaH . meyaaH . aasan . vi.aaamena . anu.ameyaaH . keshaaH . naDaaH.aiva . vardhantaam . shiirShNaH . te . asitaaH . pari .137.2.
In Hindi:
ऋषि : वीतहव्य | देवता : नितत्नीवनस्पतिः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : केश के बढ़ाने का उपदेश।
पदपाठ : अ॒भीशु॑ना: । मेया॑: । आ॒स॒न् । वि॒ऽआ॒मेन॑ । अ॒नु॒ऽमेया॑: । केशा॑: । न॒डा:ऽइ॑व । व॒र्ध॒न्ता॒म् । शी॒र्ष्ण: । ते॒ । अ॒सि॒ता: । परि॑ ॥१३७.२॥
पदार्थ : (केशाः) केश (अभीशुना) अङ्गुली से (मेया) नापने योग्य, फिर (व्यामेन) दोनों [ऊपर-नीचे के] भुज दण्ड से (अनुमेया) नापने योग्य (आसन्) हो गये हैं। वे (असिताः) काले होकर (ते) तेरे (शीर्ष्णः) शिर से (नडाः इव) नरकट घास के समान (परि वर्धन्ताम्) भले प्रकार बढ़ें ॥२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२−(अभीशुना) भृमृशीङ्०। उ० १।७। इति अभि+अशू व्याप्तौ−ड अलोपो दीर्घश्च। अभीशवः, रश्मिनाम−निघ० १।५। अङ्गुलिनाम−२।५। पदनाम−५।३। अभीशवोऽभ्यश्नुवते कर्माणि−निरु० ३।९। अङ्गुल्या (मेयाः) मातव्याः (आसन्) (व्यामेन) वि+अम गतौ−घञ्। प्रसारितभुजद्वयपरिमाणेन (अनुमेयाः) पश्चात् मातव्याः (केशाः) (नडाः) तृणविशेषाः (इव) यथा (वर्धन्ताम्) वर्धमाना भवन्तु (शीर्ष्णः) शिरसः (ते) तव (असिताः) कृष्णवर्णाः (परि) सर्वतः ॥