Donation Appeal Download Our App
Choose Mantra
Atharvaveda / 7 / 56 / 7

अ॒दन्ति॑ त्वा पि॒पीलि॑का॒ वि वृ॑श्चन्ति मयू॒र्यः᳡। सर्वे॑ भल ब्रवाथ॒ शार्को॑टमर॒सं वि॒षम् ॥ 7॥

Veda : Atharvaveda | Kand : 7 | Sukta : 56 | Paryay : | Mantra No : 7

In Hindi:

ऋषि : अथर्वा | देवता : वृश्चिकादयः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :

विषय : विष नाश का उपदेश।

पदपाठ : अ॒दन्ति॑ । त्वा॒ । पि॒पीलि॑का: । वि । वृ॒श्च॒न्ति॒ । म॒यू॒र्य᳡: । सर्वे॑ । भ॒ल॒ । ब्र॒वा॒थ॒ । शार्को॑टम् । अ॒र॒सम् । वि॒षम् ॥५८.७॥

पदार्थ : [हे बिच्छू वा सर्प !] (त्वा) तुझको (पिपीलिकाः) चिउँटियें (अदन्ति) खा जाती हैं और (मयूर्यः) मोरनियें (वि वृश्चन्ति) काट डालती हैं। [हे मनुष्यो !] (सर्वे) तुम सब (शार्कोटम्) बिच्छू वा सर्प के (विषम्) विष के (अरसम्) निर्बल (भल) भली-भाँति (ब्रवाथ) बतलाओ ॥७॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :७−(अदन्ति) भक्षयन्ति (त्वा) त्वां वृश्चिकं सर्पं वा (पिपीलिकाः) अपि+पील रोधने-ण्वुल्, अल्लोपः, टापि, अत इत्वम्। पिपीलिका पेलतेर्गतिकर्मणः-निरु० ७।१३। क्षुद्रजन्तुविशेषाः (वि) विशेषेण (वृश्चन्ति) छिन्दन्ति (मयूर्यः) मीनातेरूरन्। उ० १।६७। मीञ् हिंसायाम्-ऊरन्, ङीप्। मयूरस्त्रियः (सर्वे) यूयं सर्वे विषनिर्हारकाः। (भल) भल परिभाषणहिंसादानेषु-पचाद्यच्। साधु (ब्रवाथ) लेटि आडागमः। ब्रूत (शार्कोटम्) शर्कोट-म० ५, अण्। शर्कोटस्य वृश्चिकस्य सर्पस्य वा सम्बन्धि (अरसम्) निर्बलम् (विषम्) ॥