Atharvaveda / 7 / 60 / 4
उप॑हूता॒ भूरि॑धनाः॒ सखा॑यः स्वा॒दुसं॑मुदः। अ॑क्षु॒ध्या अ॑तृ॒ष्या स्त॒ गृहा॒ मास्मद्बि॑भीतन ॥ 4॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 7 | Sukta : 60 | Paryay : | Mantra No : 4
In English:
Seer : brahmaa | Devta : vaastoShpatiH, gRRihasamuuhaH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : upahuutaa bhuuridhanaaH sakhaayaH svaadusa.mmudaH. akShudhyaa atRRiShyaa sta gRRihaa maasmadbibhiitana . 4.
Component Words : upa.ahuutaaH . bhuuri.adhanaaH . sakhaayaH . svaadu.asa.mmudaH . akShudhyaaH . atRRiShyaaH . sta . gRRihaaH . maa . asmat . bibhiitana .62.4.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : वास्तोष्पतिः, गृहसमूहः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : कुवचन के त्याग का उपदेश।
पदपाठ : उप॑ऽहूता: । भूरि॑ऽधना: । सखा॑य: । स्वा॒दुऽसं॑मुद: । अ॒क्षु॒ध्या: । अ॒तृ॒ष्या: । स्त॒ । गृहा॑: । मा । अ॒स्मत् । बि॒भी॒त॒न॒ ॥६२.४॥
पदार्थ : (भूरिधनाः) बड़े धनी, (स्वादुसंमुदः) स्वादिष्ठ पदार्थों से आनन्द करनेवाले (सखायः) मित्र लोग (उपहूताः) स्वागत किये गये हैं। (गृहाः) हे घर के लोगो ! (अक्षुध्याः, अतृष्याः, स्त) तुम भूखे-प्यासे मत रहो, (अस्मत्) हम से (मा बिभीतन) मत भय करो ॥४॥"
भावार्थ : टिप्पणी :४−(उपहूताः) सत्कारेण प्रार्थिताः (भूरिधनाः) प्रभूतधनाः (सखायः) सुहृदः (स्वादुसंमुदः) स्वादुभी रोचकैः पदार्थैः संमोदमानाः (अक्षुध्याः) तदर्हति। पा० ५।१।६३। इत्यर्थे। छन्दसि च। पा० ५।१।६७। क्षुध्-य−प्रत्ययः। क्षुधं बुभुक्षामर्हन्तीति क्षुध्याः, न क्षुध्या अक्षुध्याः। क्षुधारहिताः (अतृष्याः) पूर्ववत् तृष्-य प्रत्ययः। तृष्णारहिताः (स्त) भवत (गृहाः) गृहस्थाः (अस्मत्) अस्मत्तः (मा बिभीतन) ञिभी भये लोटि तस्य तनादेशः। भयं मा प्राप्नुत ॥