Atharvaveda / 7 / 73 / 10
अग्ने॒ शर्ध॑ मह॒ते सौभ॑गाय॒ तव॑ द्यु॒म्नान्यु॑त्त॒मानि॑ सन्तु। सं जा॑स्प॒त्यं सु॒यम॒मा कृ॑णुष्व शत्रूय॒ताम॒भि ति॑ष्ठा॒ महां॑सि ॥ 10॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 7 | Sukta : 73 | Paryay : | Mantra No : 10
In English:
Seer : atharvaa | Devta : gharmaH, ashvinau | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : agne shardha mahate saubhagaaya tava dyumnaanyuttamaani santu. sa.m jaaspatya.m suyamamaa kRRiNuShva shatruuyataamabhi tiShThaa mahaa.msi . 10.
Component Words : agne . shardha . mahate . saubhagaaya . tava . dyumnaani . ut.atamaani . santu . sam . jaaH.apatyam . su.ayamam . aa . kRRiNuShva . shatruya.ayataam . abhi . tiShTha . mahaa.msi .77.10.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : घर्मः, अश्विनौ | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : मनुष्य के कर्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : अग्ने॑ । शर्ध॑ । म॒ह॒ते । सौभ॑गाय । तव॑ । द्यु॒म्नानि॑ । उ॒त्ऽत॒मानि॑ । स॒न्तु॒ । सम् । जा॒:ऽप॒त्यम् । सु॒ऽयम॑म् । आ । कृ॒णु॒ष्व॒ । श॒त्रु॒यऽय॒ताम् । अ॒भि । ति॒ष्ठ॒ । महां॑सि ॥७७.१०॥
पदार्थ : (शर्ध) हे बलवान् (अग्ने) विद्वान् राजन् ! (महते) हमारे बड़े (सौभगाय) सुन्दर ऐश्वर्य के लिये (तव) तेरे (द्युम्नानि) यश वा धन (उत्तमानि) अति ऊँचे (सन्तु) होवें। (जास्पत्यम्) [हमारे] पत्नी-पतिधर्म [गृहस्थ आश्रम] को (सुयमम्) सुन्दर नियम युक्त (सम् आ) बहुत ही भले प्रकार (कृणुष्व) कर, (शत्रूयताम्) शत्रुसमान आचरण करनेवालों के (महांसि) बलों को (अभि तिष्ठ) परास्त कर दे ॥१०॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१०−(अग्ने) विद्वन् राजन् (शर्ध) शृधु उन्दे उत्साहे वा-पचाद्यच्। बलवन्। शर्धः=बलम्-निघ० २।९। (महते) प्रभूताय (सौभगाय) शोभनैश्वर्याय (तव) (द्युम्नानि) अ० ६।३५।३। धनानि यशांसि वा (उत्तमानि) उद्गततमानि। उन्नततमानि (सन्तु) (सम्) सम्यक् (जास्पत्यम्) पत्यन्तपुरोहितादिभ्यो यक्। पा० ५।१।१२८। जायापति-यक्, छान्दसो या शब्दलोपः सुडागमश्च। जायापत्यम्। पत्नीपतिधर्मं (सुयमम्) ईषद्दुःसुषु०। पा० ३।३।१२६। इति खल्। जितेन्द्रियत्वादिनियमयुक्तम् (आ) समन्तात् (कृणुष्व) कुरु (शत्रूयताम्) शत्रुवदाचरताम् (अभि तिष्ठ) आक्रमस्व। अभिभव (महांसि) तेजांसि। बलानि ॥