Atharvaveda / 8 / 1 / 13
बो॒धश्च॑ त्वा प्रतीबो॒धश्च॑ रक्षतामस्व॒प्नश्च॑ त्वानवद्रा॒णश्च॑ रक्षताम्। गो॑पा॒यंश्च॑ त्वा॒ जागृ॑विश्च रक्षताम् ॥ 13॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 8 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 13
In English:
Seer : brahmaa | Devta : aayu | Metre : tripadaa bhuri~NmahaabRRihatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : bodhashcha tvaa pratiibodhashcha rakShataamasvapnashcha tvaanavadraaNashcha rakShataam. gopaaya.mshcha tvaa jaagRRivishcha rakShataam . 13.
Component Words : bodhaH . cha . tvaa . prati.abodhaH . cha . rakShataam . asvapnaH . cha . tvaa . anava.adraaNaH . cha . rakShataam . gopaayan . cha . tvaa . jaagRRiviH . cha . rakShataam .1.13.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : आयु | छन्द : त्रिपदा भुरिङ्महाबृहती | स्वर :
विषय : मनुष्य कर्त्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : बो॒ध: । च॒ । त्वा॒ । प्र॒ति॒ऽबो॒ध: । च॒ । र॒क्ष॒ता॒म् । अ॒स्व॒प्न: । च॒ । त्वा॒ । अ॒न॒व॒ऽद्रा॒ण: । च॒ । र॒क्ष॒ता॒म् । गो॒पा॒यन् । च॒ । त्वा॒ । जागृ॑वि: । च॒ । र॒क्ष॒ता॒म् ॥१.१३॥
पदार्थ : (बोधः) बोध [विवेक] (च) और (प्रतीबोधः) प्रतिबोध [चेतनता] (च) निश्चय करके (त्वा) तेरी (रक्षताम्) रक्षा करें, (अस्वप्नः) न सोनेवाले (च) और (अनवद्राणः) न भागनेवाले [दोनों] (त्वा) तेरी (च) निश्चय करके (रक्षताम्) रक्षा करें। (गोपायन्) चौकसी करनेवाले (च) और (जागृविः) जागनेवाले [दोनों] (च) अवश्य (त्वा) तुझको (रक्षताम्) बचावें ॥१३॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१३−(बोधः) विवेकः (च) समुच्चये (त्वा) त्वाम् (प्रतीबोधः) चेतना (च) निश्चयेन (रक्षताम्) पालयताम् (अस्वप्नः) अनिद्रः (च) (त्वा) (अनवद्राणः) द्रा स्वप्ने पलायने च−क्र। संयोगादेर्धातोर्यण्वतः। पा० ८।२।४३। तस्य नः। पलायमानः (गोपायन्) गोपायिता (जागृविः) अ० ५।३०।१०। जागरूकः। अन्यत्सुगमम् ॥