Atharvaveda / 8 / 2 / 8
अ॒स्मै मृ॑त्यो॒ अधि॑ ब्रूही॒मं द॑य॒स्वोदि॒तो॒ऽयमे॑तु। अरि॑ष्टः॒ सर्वा॑ङ्गः सु॒श्रुज्ज॒रसा॑ श॒तहा॑यन आ॒त्मना॒ भुज॑मश्नुताम् ॥ 8॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 8 | Sukta : 2 | Paryay : | Mantra No : 8
In English:
Seer : brahmaa | Devta : aayuH | Metre : purastaajjyotiShmatii jagatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : asmai mRRityo adhi bruuhiima.m dayasvodito.ayametu. ariShTaH sarvaa~NgaH sushrujjarasaa shatahaayana aatmanaa bhujamashnutaam . 8.
Component Words : asmai . mRRityo .N iti . adhi . bruuhi . imam . dayasva . ut . itaH . ayam . etu . ariShTaH . sarva.aa~NgaH . su.ashrut . jarasaa . shata.ahaayanaH . aatmanaa . bhujam . ashnutaam .2.8.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : आयुः | छन्द : पुरस्ताज्ज्योतिष्मती जगती | स्वर :
विषय : कल्याण की प्राप्ति का उपदेश।
पदपाठ : अ॒स्मै । मृ॒त्यो॒ इति॑ । अधि॑ । ब्रू॒हि॒ । इ॒मम् । द॒य॒स्व॒ । उत् । इ॒त: । अ॒यम् । ए॒तु॒ । अरि॑ष्ट: । सर्व॑ऽअङ्ग: । सु॒ऽश्रुत् । ज॒रसा॑ । श॒तऽहा॑यन: । आ॒त्मना॑ । भुज॑म् । अ॒श्नु॒ता॒म् ॥२.८॥
पदार्थ : (मृत्यो) हे मृत्यु (अस्मै) इस [मनुष्य] को (अधि ब्रूहि) ढाढ़स दे, (इमम्) इस पर (दयस्व) दया कर, (अयम्) यह [मनुष्य] (उत् इतः=उदितः) उदय होता हुआ (एतु) चले। (अरिष्टः) निर्हानि, (सर्वाङ्गः) पूरे अङ्गोंवाला, (सुश्रुत्) भली-भाँति सुननेवाला, (जरसा) स्तुति के साथ (शतहायनः) सौ वर्षोंवाला होकर (आत्मना) आत्मबल से (भुजम्) पालनसामर्थ्य (अश्नुताम्) प्राप्त करे ॥८॥"
भावार्थ : टिप्पणी :८−(अस्मै) मनुष्याय (मृत्यो) (अधि) अनुग्रहेण (ब्रूहि) वद (इमम्) मनुष्यम् (दयस्व) दय पालने। दयां कुरु (उदितः) उद्गतः। उन्नतः (अयम्) मनुष्यः (एतु) गच्छतु (अरिष्टः) निर्हानिः (सर्वाङ्गः) पूर्णशरीरावयवः (सुश्रुत्) सुष्ठु श्रोता (जरसा) अ० १।३०।२। स्तुत्या (शतहायनः) शतसंवत्सरायुर्युक्तः (आत्मनः) स्वावलम्बनेन (भुजम्) भुज पालने-क। पालनसामर्थ्यम् (अश्नुताम्) प्राप्नोतु ॥