Atharvaveda / 8 / 7 / 13
याव॑तीः॒ किय॑तीश्चे॒माः पृ॑थि॒व्यामध्योष॑धीः। ता मा॑ सहस्रप॒र्ण्यो᳡ मृ॒त्योर्मु॑ञ्च॒न्त्वंह॑सः ॥ 13॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 8 | Sukta : 7 | Paryay : | Mantra No : 13
In English:
Seer : atharvaa | Devta : bhaiShajyam, aayuShyam, oShadhisamuuhaH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yaavatiiH kiyatiishchemaaH pRRithivyaamadhyoShadhiiH. taa maa sahasraparNyo᳡ mRRityormu~nchantva.mhasaH . 13.
Component Words : yaavatiiH . kiyatiiH . cha . imaaH . pRRithivyaam . adhi . oShadhiiH . taaH . maa . sahasra.aparNya᳡H . mRRityoH . mu~nchantu . a.mhasaH .7.13.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : भैषज्यम्, आयुष्यम्, ओषधिसमूहः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : रोग के विनाश का उपदेश।
पदपाठ : याव॑ती: । किय॑ती: । च॒ । इ॒मा: । पृ॒थि॒व्याम् । अधि॑ । ओष॑धी: । ता: । मा॒ । स॒ह॒स्र॒ऽप॒र्ण्य᳡: । मृ॒त्यो: । मु॒ञ्च॒न्तु॒ । अंह॑स: ॥७.१३॥
पदार्थ : (यावतीः) जितनी (च) और (कियतीः) कितनी [विविध परिमाण और गुणवाली] (इमाः) ये (ओषधीः) ओषधियाँ (पृथिव्याम् अधि) पृथिवी के ऊपर [हैं]। (सहस्रपर्ण्यः) सहस्रों पोषणवाली (ताः) वे सब (मा) मुझको (मृत्योः) मरण [आलस्य] से और (अंहसः) कष्ट से (मुञ्चन्तु) छुड़ावें ॥१३॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१३−(यावतीः) यत्परिमाणयुक्ताः (कियतीः) बहुगुणोपेता इत्यर्थः (इमाः) (पृथिव्याम्) भूमौ (अधि) उपरि (ओषधीः) (ताः) (मा) माम् (सहस्रपर्ण्यः) धापॄवस्य०। उ० ३।६। पॄ पालनपूरणयोः-न प्रत्ययः। बहुपालनोपेताः (मृत्योः) मरणात्। आलस्यात् (मुञ्चन्तु) मोचयन्तु (अंहसः) आहननात् कष्टात् ॥