Atharvaveda / 8 / 8 / 17
घ॒र्मः समि॑द्धो अ॒ग्निना॒यं होमः॑ सहस्र॒हः। भ॒वश्च॒ पृश्नि॑बाहुश्च॒ शर्व॒ सेना॑म॒मूं ह॑तम् ॥ 17॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 8 | Sukta : 8 | Paryay : | Mantra No : 17
In English:
Seer : bhRRigva~NgiraaH | Devta : parasenaahananam, indraH, vanaspatiH | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : gharmaH samiddho agninaaya.m homaH sahasrahaH. bhavashcha pRRishnibaahushcha sharva senaamamuu.m hatam . 17.
Component Words : gharmaH . sam.aidhdaH . agninaa . ayam . homaH . sahasra.ahaH . bhavaH . cha . pRRishni.abaahuH . cha . sharva . senaam . amuum . hatam .8.17.
In Hindi:
ऋषि : भृग्वङ्गिराः | देवता : परसेनाहननम्, इन्द्रः, वनस्पतिः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : शत्रु के नाश का उपदेश।
पदपाठ : घ॒र्म: । सम्ऽइ॑ध्द: । अ॒ग्निना॑ । अ॒यम् । होम॑: । स॒ह॒स्र॒ऽह: । भ॒व: । च॒ । पृश्नि॑ऽबाहु: । च॒ । शर्व॑ । सेना॑म् । अ॒मूम् । ह॒त॒म् ॥८.१७॥
पदार्थ : (अग्निना) अग्नि करके (समिद्धः) प्रज्वलित (घर्मः) ताप [के समान] (अयम्) यह (होमः) आत्मसमर्पण (सहस्रहः) सहस्र [क्लेश] नाश करनेवाला है। (पृश्निबाहुः) भूमि को बाहु पर रखनेवाले (भवः) हे सुख उत्पन्न करनेवाले [प्राण वायु] (च) और (शर्व) क्लेशनाशक [अपान वायु] ! तुम दोनों (अमूम् सेनाम्) उस सेना को (च) निश्चय करके (हतम्) मारो ॥१७॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१७−(घर्मः) ताप इव (समिद्धः) प्रदीप्तः (अग्निना) पावकेन (होमः) अ० ४।३८।५। आत्मसमर्पणम् (सहस्रहः) हन-ड। सहस्रक्लेशनाशकः (भवः) अ० ८।२।७। हे सुखप्रापक प्राणवायो (च) (पृश्निबाहुः) पृश्निः पृथिवी-अ० ८।७।२१। पृथिवी बाहौ बले यस्य सः (च) निश्चये (शर्व) अ० ८।२।७। हे क्लेशनाशक अपानवायो (सेनाम् अमूम्) (हतम्) नाशयतम् ॥