Atharvaveda / 9 / 1 / 17
यथा॒ मक्षा॑ इ॒दं मधु॑ न्य॒ञ्जन्ति॒ मधा॒वधि॑। ए॒वा मे॑ अश्विना॒ वर्च॒स्तेजो॒ बल॒मोज॑श्च ध्रियताम् ॥ 17॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 9 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 17
In English:
Seer : atharvaa | Devta : madhu, ashvinau | Metre : upariShTaadviraaDbRRihatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yathaa makShaa ida.m madhu nya~njanti madhaavadhi. evaa me ashvinaa varchastejo balamojashcha dhriyataam . 17.
Component Words : yathaa . makShaaH . idam . madhu . ni.aa~njanti . madhau . adhi . eva . me . ashvinaa . varchaH . tejaH . balam . ojaH . cha . dhriyataam .1.17.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : मधु, अश्विनौ | छन्द : उपरिष्टाद्विराड्बृहती | स्वर :
विषय : ब्रह्म की प्राप्ति का उपदेश।
पदपाठ : यथा॑ । मक्षा॑: । इ॒दम् । मधु॑ । नि॒ऽअ॒ञ्जन्ति॑ । मधौ॑ । अधि॑ । ए॒व । मे॒ । अ॒श्वि॒ना॒ । वर्च॑: । तेज॑: । बल॑म् । ओज॑: । च॒ । ध्रि॒य॒ता॒म् ॥१.१७॥
पदार्थ : (यथा) जैसे (भक्षाः) संग्रह करनेवाले पुरुष [अथवा भ्रमर आदि जन्तु] (इदम्) ऐश्वर्य देनेवाले (मधु) ज्ञान [रस] को (मधौ) ज्ञान [वा मधु] के ऊपर (अधि) ठीक-ठीक (न्यञ्जन्ति) मिलाते जाते हैं, (एव) वैसे ही, (अश्विना) हे चतुर माता-पिता ! (मे) मेरे लिये (वर्चः) प्रकाश, (तेजः) तीक्ष्णता, (बलम्) बल (च) और (ओजः) पराक्रम (ध्रियताम्) धरा जावे ॥१७॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१७−(भक्षाः) भक्ष संघाते रोषे च-अच्। संग्रहीतारः पुरुषा भ्रमरादयः कीटा वा (इदम्) इन्देः कमिन्नलोपश्च। उ० ४।१५७। इदि परमैश्वर्ये कमिन्, नलोपः। परमैश्वर्यकारणम् (मधु) ज्ञानम् (न्यञ्जन्ति) अज्जू व्यक्तिम्रक्षणकान्तिगतिषु। नितरां मिश्रयन्ति (तेजः) तीक्ष्णत्वम् (बलम्) (ओजः) पराक्रमः। अन्यत् पूर्ववत् ॥