Atharvaveda / 9 / 2 / 9
इ॑न्द्रा॒ग्नी का॑म स॒रथं॒ हि भू॒त्वा नी॒चैः स॒पत्ना॒न्मम॑ पादयाथः। तेषां॑ प॒न्नाना॑मध॒मा तमां॒स्यग्ने॒ वास्तू॑न्यनु॒निर्द॑ह॒ त्वम् ॥ 9॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 9 | Sukta : 2 | Paryay : | Mantra No : 9
In English:
Seer : atharvaa | Devta : kaamaH | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : indraagnii kaama saratha.m hi bhuutvaa niichaiH sapatnaanmama paadayaathaH. teShaa.m pannaanaamadhamaa tamaa.msyagne vaastuunyanunirdaha tvam . 9.
Component Words : indraagnii iti . kaama . sa.aratham . hi . bhuutvaa . niichaiH . sa.apatnaan . mama . paadayaathaH . teShaam . pannaanaam . adhamaa . tamaa.msi . agne . vaastuuni . anu.anardaha . tvam .2.9.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : कामः | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : ऐश्वर्य की प्राप्ति का उपदेश।
पदपाठ : इ॒न्द्रा॒ग्नी इति॑ । का॒म॒ । स॒ऽरथ॑म् । हि । भू॒त्वा । नी॒चै: । स॒ऽपत्ना॑न् । मम॑ । पा॒द॒या॒थ॒: । तेषा॑म् । प॒न्नाना॑म् । अ॒ध॒मा । तमां॑सि । अग्ने॑ । वास्तू॑नि । अ॒नु॒ऽनर्द॑ह । त्वम् ॥२.९॥
पदार्थ : (काम) हे कमनीय [परमेश्वर !] [मेरे] (इन्द्राग्नी) वायु और अग्नि [प्राण वायु और शारीरिक बल] के साथ (सरथम्) एक रथ पर (हि) ही (भूत्वा) होकर (मम) मेरे (सपत्नान्) शत्रुओं को (नीचैः) नीचे (पादयाथः) पहुँचा। (अग्ने) हे तेजस्वी परमेश्वर ! (त्वम्) तू (अधमा) अति नीच (तमांसि) अन्धकारों में (पन्नानाम्) पहुँचे हुए (तेषाम्) उन [शत्रुओं] के (वास्तूनि) घरों को (अनुनिर्दह) निरन्तर जला दे ॥९॥"
भावार्थ : टिप्पणी :९−(इन्द्राग्नी) विभक्तेः पूर्वसवर्णदीर्घः। इन्द्राग्निभ्याम्। इन्द्रेण प्राणवायुना अग्निना शारीरिकबलेन च सह (काम) हे कमनीय परमेश्वर (सरथम्) अ० ४।३१।१। समाने रथे (पादयाथः) तिङां तिङो भवन्ति। वा० पा० ७।१।३९। पादयतेर्लेटि, एकवचने द्विवचनम्। पादय। गमय (पन्नानाम्) पद गतौ-क्त। प्राप्तानाम् (अनुनिर्दह) निरन्तरं भस्मीकुरु। अन्यत् पूर्ववत्-म० ४ इत्यादौ ॥