Atharvaveda / 9 / 2 / 21
याव॑ती॒र्दिशः॑ प्र॒दिशो॒ विषू॑ची॒र्याव॑ती॒राशा॑ अभि॒चक्ष॑णा दि॒वः। तत॒स्त्वम॑सि॒ ज्याया॑न्वि॒श्वहा॑ म॒हांस्तस्मै॑ ते काम॒ नम॒ इत्कृ॑णोमि ॥ 21॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 9 | Sukta : 2 | Paryay : | Mantra No : 21
In English:
Seer : atharvaa | Devta : kaamaH | Metre : jagatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yaavatiirdishaH pradisho viShuuchiiryaavatiiraashaa abhichakShaNaa divaH. tatastvamasi jyaayaanvishvahaa mahaa.mstasmai te kaama nama itkRRiNomi . 21.
Component Words : yaavatiiH . dishaH . pra.adishaH . viShuuchiiH . yaavatiiH . aashaaH . abhi.achakShaNaaH . divaH . tataH . tvam . asi . jyaayaan . vishvahaa . mahaan . tasmai . te . kaama . namaH . it . kRRiNomi .2.21.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : कामः | छन्द : जगती | स्वर :
विषय : ऐश्वर्य की प्राप्ति का उपदेश।
पदपाठ : याव॑ती: । दिश॑: । प्र॒ऽदिश॑: । विषू॑ची: । याव॑ती: । आशा॑: । अ॒भि॒ऽचक्ष॑णा: । दि॒व: । तत॑: । त्वम् । अ॒सि॒ । ज्याया॑न् । वि॒श्वहा॑ । म॒हान् । तस्मै॑ । ते॒ । का॒म॒ । नम॑: । इत् । कृ॒णो॒मि॒ ॥२.२१॥
पदार्थ : (यावतीः) जितनी बड़ी (विषूचीः) फैली हुई (दिशः) दिशाएँ और (प्रदिशः) मध्य दिशाएँ, और (यावतीः) जितनी बड़ी (आशाः) सब भूमी और (दिवः) आकाश के (अभिचक्षणाः) दृश्य हैं। (ततः) उस से (त्वम्) तू (ज्यायान्) अधिक बड़ा, (विश्वहा) सब प्रकार (महान्) महान् [पूजनीय] (असि) है, (तस्मै ते) उस तुझको (इत्) ही, (काम) हे कामनायोग्य [परमेश्वर !] (नमः) नमस्कार (कृणोमि) करता हूँ १९॥२१॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२१−(यावतीः) यत्प्रमाणाः (दिशः) पूर्वादयः (प्रदिशः) अन्तर्दिशाः (विषूचीः) अ० १।१९।१। सर्वत्रव्यापिकाः (आशाः) आ+अशू व्याप्तौ-अच्। दिशाः। तत्रत्या देशाः (अभिचक्षणाः) चक्षिङ् दर्शने-ल्यु। दृश्यानि। अन्यत् पूर्ववत् ॥