vedyog.net

In English:

Seer : brahmaa | Devta : atithiH, vidyaa | Metre : naagii tripadaa gaayatrii | Tone :

Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.

Verse : yo vidyaadbrahma pratyakSha.m paruu.mShi yasya sa.mbhaaraa RRicho yasyaanuukya᳡m . 1.

Component Words :
yaH . vidyaat . brahma . prati.aakSham . paruu.mShi . yasya . sam.abhaaraaH . RRichaH . yasya . anuukya᳡m .6.1.

---

In Hindi:

ऋषि : ब्रह्मा | देवता : अतिथिः, विद्या | छन्द : नागी त्रिपदा गायत्री | स्वर :

विषय : संन्यासी और गृहस्थ के धर्म का उपदेश।

पदपाठ : य: । वि॒द्यात् । ब्रह्म॑ । प्र॒ति॒ऽअक्ष॑म् । परूं॑षि । यस्य॑ । स॒म्ऽभा॒रा: । ऋच॑: । यस्य॑ । अ॒नू॒क्य᳡म् ॥६.१॥

पदार्थ : (यः) संयमी पुरुष [अथवा जो कोई विद्वान् हो वह] (प्रत्यक्षम्) प्रत्यक्ष करके (ब्रह्म) ब्रह्म [परमात्मा] को (विद्यात्) जाने (यस्य) जिस [ब्रह्म] के (परूँषि) पालन सामर्थ्य (संभाराः) विविध संग्रह और (यस्य) जिसका (अनूक्यम्) अनुकूल वाक्य (ऋचः) ऋचाएँ [स्तुतियोग्य वेदमन्त्र] हैं ॥१॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :१−(यः) यम नियमने-ड। संयमी। संन्यासी। अथवा यो विद्वान् भवतु सः (विद्यात्) जानीयात् (ब्रह्म) अ० १।८।४। सर्वेभ्यो बृहन्तं परमेश्वरम् (प्रत्यक्षम्) साक्षात्करेण (परूँषि) अर्तिपॄवपि०। उ० २।११७। पॄ पालनपूरणयोः−उसि। पालनसामर्थ्यानि (यस्य) ब्रह्मणः (संभाराः) विविधाः संग्रहाः (ऋचः) ऋच स्तुतौ−क्विप्। ऋग् वाङ्नाम-निघ० १।११। स्तुत्या वेदवाचः (यस्य) (अनूक्यम्) ऋहलोर्ण्यत्। पा० ३।१।१२४। अनु+वच परिभाषणे-ण्यत्, छान्दसं सम्प्रसारणम्, चजोः कु घिण्ण्यतोः। पा० ७।३।५२। इति कुत्वम्। अनुकूलवाक्यम् ॥

---