Atharvaveda / 9 / 6 / 5 / 7
वि॒द्योत॑मानः॒ प्रति॑ हरति॒ वर्ष॒न्नुद्गा॑यत्युद्गृ॒ह्णन्नि॒धन॑म्। नि॒धनं॒ भूत्याः॑ प्र॒जायाः॑ पशू॒नां भ॑वति॒ य ए॒वं वेद॑ ॥ 7॥
Veda : Atharvaveda | Paryay : 5 | Sukta : 6 | Paryay : 11 | Mantra No : 7
In English:
Seer : brahmaa | Devta : atithiH, vidyaa | Metre : saamnii bhurigbRRihatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : vidyotamaanaH prati harati varShannudgaayatyudgRRihNannidhanam. nidhana.m bhuutyaaH prajaayaaH pashuunaa.m bhavati ya eva.m veda . 7.
Component Words : vi.adyotamaanaH . prati . harati . varShan . ut . gaayati . ut.agRRihNan . ni.adhanam . ni.adhanam . bhuutyaaH . pra.ajaayaaH . pashuunaam . bhavati . yaH . evam . veda .10.7.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : अतिथिः, विद्या | छन्द : साम्नी भुरिग्बृहती | स्वर :
विषय : अतिथि के सत्कार का उपदेश।
पदपाठ : वि॒ऽद्योत॑मान: । प्रति॑ । ह॒र॒ति॒ । वर्ष॑न् । उत् । गा॒य॒ति॒ । उ॒त्ऽगृ॒ह्णन् । नि॒ऽधन॑म् । नि॒ऽधन॑म् । भूत्या॑: । प्र॒ऽजाया॑: । प॒शू॒नाम् । भ॒व॒ति॒ । य: । ए॒वम् । वेद॑ ॥१०.७॥
पदार्थ : [उस गृहस्थ के लिये] (विद्योतमानः) [बिजुली से] चमचमाता हुआ (निधनम्) निधि (प्रति) प्रत्यक्ष (हरति) प्राप्त कराता है, और (वर्षन्) बरसता हुआ [मेघ, निधि को] (उद्गृह्णन्) थाँभता हुआ (उत् गायति) उद्गीथ [वेदगान] करता है। [उसके लिये] (भूत्याः) वैभव का, (प्रजायाः) प्रजा [सन्तान भृत्य आदि] का और (पशूनाम्) पशुओं [गौ, घोड़े, हाथी आदि] का (निधनम्) निधि (भवति) होता है, (यः) जो गृहस्थ (एवम्) इस प्रकार (वेद) जानता है ॥७॥"
भावार्थ : टिप्पणी :६, ७−(अभ्रः) अ० ४।१५।१। मेघः (भवन्) व्याप्नुवन् (स्तनयन्)) गर्जन् सन् (विद्योतमानः) विद्युता विविधं दीप्यमानः (वर्षन्) वृष्टिं कुर्वन् (उद्गृह्णन्) उत्कर्षेण धारयन्। अन्यत् पूर्ववत् ॥