Atharvaveda / 9 / 7 / / 5

Choose Mantra

Atharvaveda / 9 / 7 / 5

श्ये॒नः क्रो॒डो॒न्तरि॑क्षं पाज॒स्यं१॒॑ बृह॒स्पतिः॑ क॒कुद्बृ॑ह॒तीः कीक॑साः ॥ 5॥

Veda : Atharvaveda | Kand : 9 | Sukta : 7 | Paryay : | Mantra No : 5

In English:

Seer : brahmaa | Devta : gauH | Metre : aarchyanuShTup | Tone :

Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.

Verse : shyenaH kroDontarikSha.m paajasya.m1 bRRihaspatiH kakudbRRihatiiH kiikasaaH . 5.

Component Words :
shyenaH . kroDaH . antara.NikSham . paajasya᳡m . bRRihaspatiH . kakut . bRRihatiiH . kiikasaaH .12.5.

In Hindi:

ऋषि : ब्रह्मा | देवता : गौः | छन्द : आर्च्यनुष्टुप् | स्वर :

विषय : सृष्टि की धारणविद्या का उपदेश।

पदपाठ : श्ये॒न: । क्रो॒ड: । अ॒न्तर‍ि॑क्षम् । पा॒ज॒स्य᳡म् । बृह॒स्पति॑: । क॒कुत् । बृ॒ह॒ती: । कीक॑सा: ॥१२.५॥

पदार्थ : [सृष्टि में] (श्येनः) [चलनेवाला] सूर्य (क्रोडः) गोद (अन्तरिक्षम्) मध्य अवकाश (पाजस्यम्) [बल के लिये हितकारी] पेट (बृहस्पतिः) बृहस्पति [लोकविशेष] (ककुत्) शिखा, (बृहतीः) बड़ी दिशाएँ (कीकसाः) हँसली [गले] की हड्डियों [के समान है] ॥५॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :५−(श्येनः) अ० ३।३।३। श्येन आदित्यो भवति श्यायतेर्गतिकर्मणः-निरु० १४।१३। सूर्यः (क्रोडः) अ० ९।४।१५। अङ्कः (अन्तरिक्षम्) मध्यलोकः (पाजस्यम्) अ० ४।१४।८। पाजसे बलाय हितम्। जठरम् (बृहस्पतिः) लोकविशेषः (ककुत्) अ० ६।८६।३। शिखा (बृहतीः) महत्यो दिशः (कीकसाः) अ० २।३३।२। जत्रुवक्षोगतास्थीनि ॥