Atharvaveda / 9 / 7 / 16
दे॑वज॒ना गुदा॑ मनु॒ष्या᳡ आ॒न्त्राण्य॒त्रा उ॒दर॑म् ॥ 16॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 9 | Sukta : 7 | Paryay : | Mantra No : 16
In English:
Seer : brahmaa | Devta : gauH | Metre : saamnii bRRihatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : devajanaa gudaa manuShyaa᳡ aantraaNyatraa udaram . 16.
Component Words : deva.ajanaaH . gudaaH . manuShyaa᳡H . aantraaNi . atraaH . udaram .12.16.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : गौः | छन्द : साम्नी बृहती | स्वर :
विषय : सृष्टि की धारणविद्या का उपदेश।
पदपाठ : दे॒व॒ऽज॒ना: । गुदा॑: । म॒नु॒ष्या᳡: । आ॒न्त्राणि॑ । अ॒त्रा: । उ॒दर॑म् ॥१२.१६॥
पदार्थ : [सृष्टि में] (देवजनाः) उन्मत्त लोग (गुदाः) गुदा [मलत्याग नाड़ियाँ], (मनुष्याः) मननशील मनुष्य (आन्त्राणि) आँतें, (अत्राः) [अतनशील] विज्ञानी पुरुष (उदरम्) पेट [के समान हैं] ॥१६॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१६−(देवजनाः) दिवु मदे-अच्। उन्मत्तजनाः (गुदाः) अ० २।३३।४। मलत्यागनाड्यः (मनुष्याः) अ० ३।४।६। मननशीलाः (आन्त्राणि) अ० २।३३।४। उदरनाडीविशेषाः (अत्राः) अमिचिमिशसिभ्यः क्त्रः। उ० ४।१६४। अत सातत्यगमने−क्त्र, तलोपः। अतनशीलाः। अतिथयः। विज्ञानिनः (उदरम्) अ० २।३३।४। जठरम् ॥