Atharvaveda / 10 / 1 / 12
दे॑वैन॒सात्पित्र्या॑न्नामग्रा॒हात्सं॑दे॒श्या᳡दभि॒निष्कृ॑तात्। मु॒ञ्चन्तु॑ त्वा वी॒रुधो॑ वीर्ये᳡ण॒ ब्रह्म॑णा ऋ॒ग्भिः पय॑स॒ ऋषी॑णाम् ॥ 12॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 12
In English:
Seer : pratya~NgirasaH | Devta : kRRityaaduuShaNam | Metre : pa~NktiH | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : devainasaatpitryaannaamagraahaatsa.mdeshyaa᳡dabhiniShkRRitaat. mu~nchantu tvaa viirudho viirye᳡Na brahmaNaa RRigbhiH payasa RRiShiiNaam . 12.
Component Words : deva.aenasaat . pa.Nitryaat . naama.agraahaat . sam.adeshyaa᳡t . abhi.aniShkRRitaat . mu~nchantu . tvaa . viirudhaH . viirye᳡Na . brahmaNaa . RRik.abhiH . payasaa . RRiShiiNaam .1.12.
In Hindi:
ऋषि : प्रत्यङ्गिरसः | देवता : कृत्यादूषणम् | छन्द : पङ्क्तिः | स्वर :
विषय : राजा के कर्तव्य दण्ड का उपदेश।
पदपाठ : दे॒व॒ऽए॒न॒सात् । पित्र्या॑त् । ना॒म॒ऽग्रा॒हात् । स॒म्ऽदे॒श्या᳡त् । अ॒भि॒ऽनिष्कृ॑तात् । मु॒ञ्चन्तु॑ । त्वा॒ । वी॒रुध॑: । वी॒र्ये᳡ण । ब्रह्म॑णा । ऋ॒क्ऽभि: । पय॑सा । ऋषी॑णाम् ॥१.१२॥
पदार्थ : (देवैनसात्) विजयी पुरुषों के लिये पाप से, (पित्र्यात्) पितरों [माता पिता गुरु आदि] के लिये पाप से, (संदेश्यात्) अभीष्ट और (अभिनिष्कृतात्) प्रतिकूल सिद्ध किये हुए (नामग्राहात्) नामग्रहण से (वीरुधः) ओषधें [ओषधिसमान उपकारी लोग] (त्वा) तुझको (वीर्येण) अपने सामर्थ्य द्वारा, (ब्रह्मणा) तप द्वारा, (ऋग्भिः) वेदवाणियों द्वारा और (ऋषीणाम्) ऋषियों के (पयसा) ज्ञान द्वारा (मुञ्चन्तु) मुक्त करें ॥१२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१२−(देवैनसात्) विजिगीषून् प्रति पापात् (पित्र्यात्) अ० ६।१२०।२। पितॄन् प्रति पापात् (नामग्राहात्) मिथ्यापवादात् (संदेश्यात्) म० ११। अभीष्टात् (अभिनिष्कृतात्) प्रतिकूलं साधितात् (मुञ्चन्तु) (त्वा) (वीरुधः) ओषधिवदुपकारिणः (वीर्येण) स्वसामर्थ्येन (ब्रह्मणा) तपसा (ऋग्भिः) वेदवाग्भिः (पयसा) पय गतौ-असुन्। ज्ञानेन (ऋषीणाम्) कृतसाक्षात्धर्मणाम् ॥