Atharvaveda / 10 / 4 / 4
अ॑रंघु॒षो नि॒मज्यो॒न्मज॒ पुन॑रब्रवीत्। उ॑दप्लु॒तमि॑व॒ दार्वही॑नामर॒सं वि॒षं वारु॒ग्रम् ॥ 4॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 4 | Paryay : | Mantra No : 4
In English:
Seer : garutmaan | Devta : takShakaH | Metre : pathyaabRRihatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : ara.mghuSho nimajyonmaja punarabraviit. udaplutamiva daarvahiinaamarasa.m viSha.m vaarugram . 4.
Component Words : aram.aghuShaH . ni.amajya . ut.amajya . punaH . abraviit . udaplutam.aiva . daaru . ahiinaam . arasam . viSham . vaaH . ugram .4.4.
In Hindi:
ऋषि : गरुत्मान् | देवता : तक्षकः | छन्द : पथ्याबृहती | स्वर :
विषय : सर्प रूप दोषों के नाश का उपदेश।
पदपाठ : अ॒र॒म्ऽघु॒ष: । नि॒ऽमज्य॑ । उ॒त्ऽमज्य॑ । पुन॑: । अ॒ब्र॒वी॒त् । उ॒द॒प्लु॒तम्ऽइ॑व । दारु॑ । अही॑नाम् । अ॒र॒सम् । वि॒षम् । वा: । उ॒ग्रम् ॥४.४॥
पदार्थ : (अरंघुषः) पूरी घोषणा करनेवाले [पुरुष] ने (निमज्य) डुबकी लगाकर और (उन्मज्य) उछल कर (पुनः) फिर (अब्रवीत्) कहा। “(उदप्लुतम्) जल में बही हुई (दारु इव) लकड़ी के समान (अहीनाम्) सर्पों का (उग्रम्) क्रूर (वाः) जल [अर्थात्] (विषम्) विष (अरसम्) नीरस [होवे]” ॥४॥"
भावार्थ : टिप्पणी :४−(अरंघुषः) अलम्+घुषिर् अविशब्दने-क, लस्य रः। पर्याप्तघोषणाकारी (निमज्य) जले प्रविश्य यथा (उन्मज्य) जलादुद्गत्य यथा (पुनः) (अब्रवीत्)। अन्यत् पूर्ववत्−म० ३ ॥