Atharvaveda / 10 / 4 / 26
आ॒रे अ॑भूद्वि॒षम॑रौद्वि॒षे वि॒षम॑प्रा॒गपि॑। अ॒ग्निर्वि॒षमहे॒र्निर॑धा॒त्सोमो॒ निर॑णयीत्। दं॒ष्टार॒मन्व॑गाद्वि॒षमहि॑रमृत ॥ 26॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 4 | Paryay : | Mantra No : 26
In English:
Seer : garutmaan | Devta : takShakaH | Metre : tryavasaanaa ShaTpadaa bRRihatiigarbhaa kakummatii bhuriktriShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : aare abhuudviShamaraudviShe viShamapraagapi. agnirviShamaherniradhaatsomo niraNayiit. da.mShTaaramanvagaadviShamahiramRRita . 26.
Component Words : aare . abhuut . viSham . araut . viShe . viSham . apraak . api . agniH . viSham . aheH . niH . adhaat . somaH . niH . anayiit . da.mShTaaram . anu . agaat . viSham . ahiH . amRRitaH .4.26.
In Hindi:
ऋषि : गरुत्मान् | देवता : तक्षकः | छन्द : त्र्यवसाना षट्पदा बृहतीगर्भा ककुम्मती भुरिक्त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : सर्प रूप दोषों के नाश का उपदेश।
पदपाठ : आ॒रे । अ॒भू॒त् । वि॒षम् । अ॒रौ॒त् । वि॒षे । वि॒षम् । अ॒प्रा॒क् । अपि॑ । अ॒ग्नि: । वि॒षम् । अहे॑: । नि: । अ॒धा॒त् । सोम॑: । नि: । अ॒न॒यी॒त् । दं॒ष्टार॑म् । अनु॑ । अ॒गा॒त् । वि॒षम् । अहि॑: । अ॒मृ॒त॒: ॥४.२६॥
पदार्थ : वह [विष] (आरे) दूर (अभूत्) हुआ है, [क्योंकि] उस [वैद्य] ने (विषम्) विष को (अरौत्) रोक दिया है, और (विषे) विष में (विषम्) विष को (अपि) भी (अप्राक्) मिला दिया है। (सोमः) ऐश्वर्यवान् (अग्निः) ज्ञानी [पुरुष] ने (अहेः) महाहिंसक [साँप के] (विषम्) विष को (निः अधात्) निकाल लिया है और (निः अनयीत्) बाहिर पहुँचा दिया है। (विषम्) विष (दंष्टारम् अनु) काटनेवाले के साथ (अगात्) गया है और (अहिः) साँप (अमृत) मर गया है ॥२६॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२६−(आरे) दूरे-निघ० ३।२६। (अभूत्) (विषम्) (अरौत्) रुधिर् आवरणे-छान्दसो लुङ्। अरुधत्। अरौत्सीत् (विषे) (विषम्) (अप्राक्) पृची सम्पर्के लुङ्। अपर्चीत् (अपि) एव (अग्निः) ज्ञानवान् पुरुषः (विषम्) (अहेः) सर्पस्य (निरधात्) बहिर्धृतवान् (निर् अनयीत्) णीञ् प्रापणे। अनैषीत्। प्रापितवान् (दंष्टारम्) दंशकं सर्पम् (अनु) अनुसृत्य (अगात्) अगच्छत् (विषम्) (अहिः) (अमृत) मृङ् प्राणत्यागे−लुङ्। मृतवान् ॥