Atharvaveda / 10 / 7 / 10
यत्र॑ लो॒कांश्च॒ कोशां॒श्चापो॒ ब्रह्म॒ जना॑ वि॒दुः। अस॑च्च॒ यत्र॒ सच्चा॒न्त स्क॒म्भं तं ब्रू॑हि कत॒मः स्वि॑दे॒व सः ॥ 10॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 7 | Paryay : | Mantra No : 10
In English:
Seer : atharvaa, kShudraH | Devta : skandhaH, aatmaa | Metre : upariShTaadbRRihatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yatra lokaa.mshcha koshaa.mshchaapo brahma janaa viduH. asachcha yatra sachchaanta skambha.m ta.m bruuhi katamaH svideva saH . 10.
Component Words : yatra . lokaan . cha . koshaan . cha . aapaH . brahma . janaaH . viduH . asat . cha . yatra . sat . cha . antaH . skambham . tam . bruuhi . katamaH . svit . eva . saH .7.10.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा, क्षुद्रः | देवता : स्कन्धः, आत्मा | छन्द : उपरिष्टाद्बृहती | स्वर :
विषय : ब्रह्म के स्वरूप के विचार का उपदेश।
पदपाठ : यत्र॑ । लो॒कान् । च॒ । कोशा॑न् । च॒ । आप॑: । ब्रह्म॑ । जना॑: । वि॒दु: । अस॑त् । च॒ । यत्र॑ । सत् । च॒ । अ॒न्त: । स्क॒म्भम् । तम् । ब्रू॒हि॒ । क॒त॒म: । स्वि॒त् । ए॒व । स: ॥७.१०॥
पदार्थ : (यत्र ब्रह्म) जिस ब्रह्म में (आपः) विद्वान् (जनाः) जन (लोकान्) सब लोकों को (च च) और (कोशान्) सब कोशों [निधियों वा आधारों] को (विदुः) जानते हैं। (यत्र अन्तः) जिस के भीतर (असत्) असत् [अनित्य कार्यरूप जगत्] (च च) और (सत्) सत् [नित्य अर्थात् जगत् का कारण] है, (सः) वह (कतमः स्वित्) कौन सा (एव) निश्चय करके है ? [उत्तर] (तम्) उसको (स्कम्भम्) स्कम्भ [धारण करनेवाला परमात्मा] (ब्रूहि) तू कह ॥१०॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१०−(यत्र) यस्मिन् (लोकान्) भुवनानि (कोशान्) निधीन्। आधारान् (च च) (आपः) आपः सकलविद्याधर्मव्यापिनः-दयानन्दभाष्ये, यजु० १०।४। विद्वांसः (ब्रह्म) ब्रह्मणि (जनाः) मनुष्याः (विदुः) जानन्ति (असत्) अनित्यं कार्यं जगत् (च) (यत्र) परमात्मनि (सत्) नित्यं जगतः कारणम् (च) (अन्तः) मध्ये। अन्यत् पूर्ववत् ॥