vedyog.net

In English:

Seer : atharvaa, kShudraH | Devta : skandhaH, aatmaa | Metre : upariShTaajjyotirjagatii | Tone :

Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.

Verse : yasmai hastaabhyaa.m paadaabhyaa.m vaachaa shrotreNa chakShuShaa. yasmai devaaH sadaa bali.m prayachChanti vimite.amita.m skambha.m ta.m bruuhi katamaH svideva saH . 39.

Component Words :
yasmai . hastaabhyaam . paadaabhyaam . vaachaa . shrotreNa . chakShuShaa . yasmai . devaaH . sadaa . balim . pra.ayachChanti . vi.amite . amitam . skambham . tam . bruuhi . katamaH . svit . eva . saH .7.39.

---

In Hindi:

ऋषि : अथर्वा, क्षुद्रः | देवता : स्कन्धः, आत्मा | छन्द : उपरिष्टाज्ज्योतिर्जगती | स्वर :

विषय : ब्रह्म के स्वरूप के विचार का उपदेश।

पदपाठ : यस्मै॑ । हस्ता॑भ्याम् । पादा॑भ्याम् । वा॒चा । श्रोत्रे॑ण । चक्षु॑षा । यस्मै॑ । दे॒वा: । सदा॑ । ब॒लिम् । प्र॒ऽयच्छ॑न्ति । विऽमि॑ते । अमि॑तम् । स्क॒म्भम् । तम् । ब्रू॒हि॒ । क॒त॒म: । स्वि॒त् । ए॒व । स: ॥७.३९॥

पदार्थ : (यस्मै) जिस [परमेश्वर] को, (यस्मै) जिस [परमेश्वर] को (हस्ताभ्याम्) दोनों हाथों से, (पादाभ्याम्) दोनों पैरों से, (वाचा) वाणी से, (श्रोत्रेण) श्रोत्र से और (चक्षुषा) दृष्टि से (देवाः) विद्वान् लोग (विमिते) विविध प्रकार मापे गये [जगत्] में (अमितम्) अपरिमित (बलिम्) सन्मान (सदा) (प्रयच्छन्ति) देते हैं, (सः) वह (कतमः स्वित्) कौन सा (एव) निश्चय करके है ? [उत्तर] (तम्) उसको (स्कम्भम्) स्कम्भ [धारण करनेवाला परमात्मा] (ब्रूहि) तू कह ॥३९॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :३९−(यस्मै यस्मै) परमात्मने नित्यम् (हस्ताभ्याम्) (पादाभ्याम्) (वाचा) वाण्या (श्रोत्रेण) श्रवणेन (चक्षुषा) दृष्ट्या (देवाः) विद्वांसः (सदा) (बलिम्) सर्वधातुभ्य इन्। उ० ४।११८। वल प्राणने धान्यावरोधने च-इन्। यद्वा, वर्णेर्बलिश्चाहिरण्ये। उ० ४।१२४। वर्ण स्तुतौ, विस्तारे दीपनादिषु-इन्, धातोर्बल इत्यादेशः। राजकरम्। सत्कारम् (प्रयच्छन्ति) ददति (विमिते) विविधपरिमिते जगत् (अमितम्) अपरिमितम्। अन्यत् पूर्ववत्−म० २२ ॥

---