Atharvaveda / 10 / 8 / 8
प॑ञ्चवा॒ही व॑ह॒त्यग्र॑मेषां॒ प्रष्ट॑यो यु॒क्ता अ॑नु॒संव॑हन्ति। अया॑तमस्य ददृ॒शे न या॒तं परं॒ नेदी॒योऽव॑रं॒ दवी॑यः ॥ 8॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 8 | Paryay : | Mantra No : 8
In English:
Seer : kutsaH | Devta : aatmaa | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : pa~nchavaahii vahatyagrameShaa.m praShTayo yuktaa anusa.mvahanti. ayaatamasya dadRRishe na yaata.m para.m nediiyo.avara.m daviiyaH . 8.
Component Words : pa~ncha.avaahii . vahati . agram . eShaam . praShTayaH . yuktaaH . anu.asa.mvahanti . ayaatam . asya . dadRRishe . na . yaatam . param . nediiyaH . avaram . daviiyaH .8.8.
In Hindi:
ऋषि : कुत्सः | देवता : आत्मा | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : परमात्मा और जीवात्मा के स्वरूप का उपदेश।
पदपाठ : प॒ञ्च॒ऽवा॒ही॒ । व॒ह॒ति॒ । अग्र॑म् । ए॒षा॒म् । प्रष्ट॑य: । यु॒क्ता: । अ॒नु॒ऽसंव॑हन्ति । अया॑तम् । अ॒स्य॒ । द॒दृ॒शे । न । या॒तम् । पर॑म् । नेदी॑य: । अव॑रम् । दवी॑य: ॥८.८॥
पदार्थ : (पञ्चवाही) पाँच [पृथिवी आदि तत्त्व] को ले चलनेवाला [परमेश्वर] (एषाम्) इन [सब लोकों] के (अग्रम्) आगे-आगे (वहति) चलता है, (प्रष्टयः) प्रश्न करने योग्य पदार्थ (युक्ताः) संयुक्त होकर (अनुसंवहन्ति) [उसके] पीछे चले चलते हैं। (अस्य) इस [परमेश्वर] का (अयातम्) न जाना [निकट रहना, विद्वानों करके] (ददृशे) देखा गया है और (यातम्) जाना [निकट रहना, विद्वानों करके] (ददृशे) देखा गया है और (यातम्) जाना [दूर होना] (न) नहीं, (अवरम्) सर्वोत्तम (परम्) परब्रह्म [विद्वानों से] (नेदीयः) अधिक निकट और [अविद्वानों से] (दवीयः) अधिक दूर है ॥८॥"
भावार्थ : टिप्पणी :८−(पञ्चवाही) वह प्रापणे−णिनि। पञ्चानां पृथिव्यादिपदार्थानां वाहको नायकः परमेश्वरः (वहति) गच्छति (अग्रम्) अग्रे (एषाम्) लोकानाम् (प्रष्टयः) वसेस्तिः। उ० ४।१८०। प्रच्छ ज्ञीप्सायाम्-ति। अष्टव्याः पदार्थाः (युक्ताः) संयुक्ताः सन्तः (अनुसंवहन्ति) ईश्वरमनुसृत्य मिलित्वा गच्छन्ति (अयातम्) अगमनम् (अस्य) ईश्वरस्य (ददृशे) दृष्टं बभूव (न) निषेधे (यातम्) गमनम् (परम्) परब्रह्म (नेदीयः) अन्तिकतरम् (अवरम्) नास्ति वरं यस्मात् तत्। अनुत्तमम्। सर्वश्रेष्ठम् (दवीयः) दूरतरम् ॥