Atharvaveda / 10 / 9 / 5
स स्व॒र्गमा रो॑हति॒ यत्रा॒दस्त्रि॑दि॒वं दि॒वः। अ॑पू॒पना॑भिं कृ॒त्वा यो ददा॑ति श॒तौद॑नाम् ॥ 5॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 9 | Paryay : | Mantra No : 5
In English:
Seer : atharvaa | Devta : shataudanaa (gauH) | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : sa svargamaa rohati yatraadastridiva.m divaH. apuupanaabhi.m kRRitvaa yo dadaati shataudanaam . 5.
Component Words : saH . svaH.agam . aa . rohati . yatra . adaH . tri.adivam . divaH . apuupa.anaabhim . kRRitvaa . yaH . dadaati . shata.aodanaam .9.5.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : शतौदना (गौः) | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : वेदवाणी की महिमा का उपदेश।
पदपाठ : स: । स्व॒:ऽगम् । आ । रो॒ह॒ति॒ । यत्र॑ । अ॒द: । त्रि॒ऽदि॒वम् । दि॒व: । अ॒पू॒पऽना॑भिम् । कृ॒त्वा । य: । ददा॑ति । श॒तऽओ॑दनाम् ॥९.५॥
पदार्थ : (सः) वह [पुरुष] (स्वर्गम्) स्वर्ग [सुख विशेष] को (आ रोहति) ऊँचा होकर पाता है, (यत्र) जहाँ पर (दिवः) विजय के (अदः) उस (त्रिदिवम्) तीन [आय, व्यय, वृद्धि] के व्यवहार का स्थान है। (यः) जो (शतौदनाम्) सैकड़ों प्रकार सींचनेवाली [वेदवाणी] को (अपूपनाभिम्) अक्षीणबन्धु (कृत्वा) बनाकर (ददाति) दान करता है ॥५॥"
भावार्थ : टिप्पणी :५−(सः) पुरुषः (स्वर्गम्) सुखविशेषम् (आरोहति) उन्नत्या प्राप्नोति (यत्र) यस्मिन् स्वर्गे (अदः) तत्। प्रसिद्धम् (त्रिदिवम्) अ० ९।५।१०। त्रि+दिवु व्यवहारे-क। त्रयाणां दिवानामायव्ययवृद्धिव्यवहाराणां स्थानम् (दिवः) दिवु विजिगीषायाम्−डिवि। विजयस्य (अपूपनाभिम्) पानीविषिभ्यः पः। उ० ३।२३। नञ् पूयी विशरणे दुर्गन्धे च−प प्रत्ययः, यलोपः। नहो भश्च। उ० ४।१२६। णह बन्धने-इञ्, नस्य भः। अपूपमविशीर्णम् अक्षीणं नाभिं बन्धुम् (कृत्वा) मत्वा (यः) (ददाति) प्रयच्छति (शतौदनाम्) म० १। बहुप्रकारसेचिकां वेदवाणीम् ॥