Atharvaveda / 10 / 10 / 10
यद॒नूचीन्द्र॒मैरात्त्वा॑ ऋष॒भो᳡ह्व॑यत्। तस्मा॑त्ते वृत्र॒हा पयः॑ क्षी॒रं क्रु॒द्धो᳡ह॑रद्वशे ॥ 10॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 10 | Paryay : | Mantra No : 10
In English:
Seer : kashyapaH | Devta : vashaa | Metre : viraaDanuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : yadanuuchiindramairaattvaa RRiShabho᳡hvayat. tasmaatte vRRitrahaa payaH kShiira.m kruddho᳡haradvashe . 10.
Component Words : yat . anuuchii . indram . aiH . aat . tvaa . RRiShabhaH . ahvayat . tasmaat . te . vRRitra.ahaa . payaH . kShiiram . krudhdaH . aharat . vashe.10.10.
In Hindi:
ऋषि : कश्यपः | देवता : वशा | छन्द : विराडनुष्टुप् | स्वर :
विषय : ईश्वर शक्ति की महिमा का उपदेश।
पदपाठ : यत् । अ॒नूची॑ । इन्द्र॑म् । ऐ: । आत् । त्वा॒ । ऋ॒ष॒भ: । अ॒ह्व॒य॒त् । तस्मा॑त् । ते॒ । वृ॒त्र॒ऽहा । पय॑: । क्षी॒रम् । क्रु॒ध्द: । अ॒ह॒र॒त् । व॒शे॒॥१०.१०॥
पदार्थ : (यत्) जब (इन्द्रम् अनूची) जीवात्मा के पीछे चलती हुई तू (ऐः) गई है, (आत्) तब (ऋषभः) सूक्ष्मदर्शी परमेश्वर ने (त्वा) तुझे (अह्वयत्) बुलाया। (वशे) हे वशा ! [कामनायोग्य परमेश्वरशक्ति] (तस्मात्) उस [पुरुष] से (ते) तेरे लिये (क्रुद्धः) क्रुद्ध (वृत्रहा) अन्धकारनाशक [परमेश्वर] ने (पयः) अन्न और (क्षीरम्) जल को (अहरत्) ले लिया ॥१०॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१०−(यत्) यदा (अनूची) अ० ३।१।४। अनु+अञ्चु गतिपूजनयोः-क्विन्, ङीप्। पश्चाद् गच्छन्ती (इन्द्रम्) जीवात्मानम् (ऐः) अगच्छः (आत्) तदा (त्वा) त्वाम् (ऋषभः) अ० ३।४।६। ऋषिर्दर्शनात्-निरु० २।११। सूक्ष्मदर्शी परमेश्वरः (अह्वयत्) आहूतवान् (तस्मात्) जीवात्मनः (ते) तुभ्यम् (वृत्रहा) अन्धकारनाशकः परमात्मा (पयः) अन्नम्-निघ० २।७। (क्षीरम्) जलम्-निघ० १।१२। (क्रुद्धः) कुपितः (अहरत्) हूतवान् (वशे) म० २ ॥