Donation Appeal Download Our App
Choose Mantra
Atharvaveda / 10 / 10 / 31

व॒शाया॑ दु॒ग्धं पी॒त्वा सा॒ध्या वस॑वश्च ये। ते वै ब्र॒ध्नस्य॑ वि॒ष्टपि॒ पयो॑ अस्या॒ उपा॑सते ॥ 31॥

Veda : Atharvaveda | Kand : 10 | Sukta : 10 | Paryay : | Mantra No : 31

In Hindi:

ऋषि : कश्यपः | देवता : वशा | छन्द : उष्णिग्गर्भानुष्टुप् | स्वर :

विषय : ईश्वर शक्ति की महिमा का उपदेश।

पदपाठ : व॒शाया॑: । दु॒ग्धम् । पी॒त्वा । सा॒ध्या: । वस॑व: । च॒ । ये । ते । वै । ब्र॒ध्नस्य॑ । वि॒ष्टपि॑ । पय॑: । अ॒स्या॒: । उप॑ । आ॒स॒ते॒ ॥१०.३१॥

पदार्थ : (ये) जो लोग (साध्याः) परोपकार साधनेवाले [साधु] (च) और (वसवः) श्रेष्ठ स्वभाववाले हैं, (ते वै) वे ही (वशायाः) वशा [कामनायोग्य परमेश्वरशक्ति] की (दुग्धम्) पूर्णता को (पीत्वा) पान करके (ब्रध्नस्य) नियन्ता [महान् परमेश्वर] के (विष्टपि) सहारे में (अस्याः) इस [परमेश्वरशक्ति] के (पयः) ज्ञान का (उप आसते) सेवन करते हैं ॥३१॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :३१−(पीत्वा) अनुभूय (ते) (वै) एव (ब्रध्नस्य) अ० ७।२२।२। बन्ध बन्धने-नक्, ब्रधादेशः। ब्रध्नो महन्नाम-निघ–० ३।३। बन्धकस्य नियामकस्य महतः परमेश्वरस्य (विष्टपि) वि+ष्टभि प्रतिबन्धे-क्विप् भस्य पः। यद्वा, विटपविष्टपविशिपोलपाः। उ० ३।१४५। विश प्रवेशने-कप् प्रत्ययः, तुडागमः, अन्त्याऽकारलोपः। विष्टपं साधारणनाम-निघ० १।४। विष्टबादित्यो भवत्याविष्टो रसानाविष्टो भासं ज्योतिषामाविष्टो भासेति वाथ द्यौराविष्टा ज्योतिर्भिः पुण्यकृद्भिश्च-निरु० २।१४। विष्टम्भने। प्रवेशे। आश्रये (पयः) पय गतौ-असुन्। ज्ञानम् (अस्याः) वशायाः (उपासते) सेवन्ते। अन्यत् पूर्ववत्−म० ३० ॥