Donation Appeal Download Our App
Choose Mantra
Atharvaveda / 11 / 1 / 26

सोम॑ राजन्त्सं॒ज्ञान॒मा व॑पैभ्यः॒ सुब्रा॑ह्मणा यत॒मे त्वो॑प॒सीदा॑न्। ऋषी॑नार्षे॒यांस्तप॒सोऽधि॑ जा॒तान्ब्र॑ह्मौद॒ने सु॒हवा॑ जोहवीमि ॥ 26॥

Veda : Atharvaveda | Kand : 11 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 26

In Hindi:

ऋषि : ब्रह्मा | देवता : ब्रह्मौदनः | छन्द : विराड्जगती | स्वर :

विषय : ब्रह्मज्ञान से उन्नति का उपदेश।

पदपाठ : सोम॑ । रा॒ज॒न् । स॒म्ऽज्ञान॑म् । आ । व॒प॒ । ए॒भ्य॒: । सुऽब्रा॒ह्म॒णा: । य॒त॒मे । त्वा॒ । उ॒प॒ऽसीदा॑न् । ऋषी॑न् ।आ॒र्षे॒यान् । तप॑स: । अधि॑ । जा॒तान् । ब्र॒ह्म॒ऽओ॒द॒ने । सु॒ऽहवा॑ । जो॒ह॒वी॒मि॒ ॥१.२६॥

पदार्थ : (सोम) हे सर्वप्रेरक (राजन्) राजन् ! [परमात्मन्] (संज्ञानम्) चेतन्यता (एभ्यः) उनके लिये (आ वप) फैला दे, (यतमे) जो-जो (सुब्राह्मणाः) अच्छे-अच्छे ब्राह्मण [बड़े ब्रह्मज्ञानी] (त्वा) तुझको (उप सीदान्) प्राप्त होवें। (तपसः) तप से (अधि) अधिकारपूर्वक (जातान्) प्रसिद्ध (ऋषीन्) ऋषियों और (आर्षेयान्) ऋषियों में विख्यात पुरुषों को (ब्रह्मौदने) ब्रह्म-ओदन [वेदज्ञान, अन्न वा धन के बरसानेवाले परमेश्वर] के विषय में (सुहवा) सुन्दर बुलावे से (जोहवीमि) मैं पुकार-पुकार कर बुलाता हूँ ॥२६॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :२६−(सोम) हे सर्वप्रेरक (राजन्) परमैश्वर्यवन् (संज्ञानम्) यथार्थज्ञानम् (आ वप) प्रक्षिप (एभ्यः) ब्राह्मणेभ्यः (सुब्राह्मणाः) श्रेष्ठब्रह्मज्ञानिनः (यतमे) बहुषु ये (त्वा) (उप सीदान्) सेदतेर्लेटि, आडागमः। उपसीदन्तु। सेवन्ताम् (ऋषीन्) सूक्ष्मदर्शिनः पुरुषान् (आर्षेयान्) म० १६। ऋषिषु व्याख्यातान् (तपसः) तपश्चरणात् (अधि) अधिकारपूर्वकम् (जातान्) प्रसिद्धान् (ब्रह्मौदने) म० १। परमेश्वरविषये (सुहवा) सुपां सुलुक्०। पा० ७।१।३९। इत्याकारः। सुहवेन। यथाविध्यावाहनेन (जोहवीमि) अ० २।१२।३। पुनः पुनराह्वयामि ॥