Atharvaveda / 12 / 2 / 12
दे॒वो अ॒ग्निः संक॑सुको दि॒वस्पृ॒ष्ठान्यारु॑हत्। मु॒च्यमा॑नो॒ निरेण॒सोऽमो॑ग॒स्माँ अश॑स्त्याः ॥ 12॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 12 | Sukta : 2 | Paryay : | Mantra No : 12
In English:
Seer : bhRRiguH | Devta : agniH | Metre : ekaavasaanaanichRRidviShamaatripaadgaayatrii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : devo agniH sa.mkasuko divaspRRiShThaanyaaruhat. muchyamaano nireNaso.amogasmaa.N ashastyaaH . 12.
Component Words : devaH . agniH . sam.akasukaH . divaH . pRRiShThaani . aa . aruhat . muchyamaanaH . niH . enasaH . amok . asmaan . ashastyaaH .2.12.
In Hindi:
ऋषि : भृगुः | देवता : अग्निः | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : राजा और प्रजा के कर्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : दे॒व: । अ॒ग्नि: । सम्ऽक॑सुक: । दि॒व: । पृ॒ष्ठानि॑ । आ । अ॒रु॒ह॒त् । मु॒च्यमा॑न: । नि: । एन॑स: । अमो॑क् । अ॒स्मान् । अश॑स्त्या: ॥२.१२॥
पदार्थ : (देवः) विजय चाहनेवाला, (संकसुकः) ठीक-ठीक शासनकर्ता (अग्निः) अग्नि [समान प्रतापी मनुष्य] (दिवः) आनन्द के (पृष्ठानि) पीठों पर (आ अरुहत्) चढ़ा है। (एनसः) कष्ट से (निः मुच्यमानः) निरन्तर छूटते हुए उसने (अस्मान्) हम को (अशस्त्याः) अपकीर्ति से (अमोक्) छुड़ाया है ॥१२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१२−(देवः) विजिगीषुः (अग्निः) अग्निवत् प्रतापी पुरुषः (संकसुकः) म० ११। सम्यक्शासकः (दिवः) मोदस्य (पृष्ठानि) आधारान् (आ अरुहत्) अध्यतिष्ठत् (मुच्यमानः) त्यज्यमानः सन् (निः) निरन्तरम् (एनसः) कष्टात् (अमोक्) अमुञ्चत् (अस्मान्) धार्मिकान् (अशस्त्याः) अपकीर्त्याः ॥