Atharvaveda / 12 / 3 / 12
पि॒तेव॑ पु॒त्रान॒भि सं स्व॑जस्व नः शि॒वा नो॒ वाता॑ इ॒ह वा॑न्तु॒ भूमौ॑। यमो॑द॒नं पच॑तो दे॒वते॑ इ॒ह तं न॒स्तप॑ उ॒त स॒त्यं च॑ वेत्तु ॥ 12॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 12 | Sukta : 3 | Paryay : | Mantra No : 12
In English:
Seer : yamaH | Devta : svargaH, odanaH, agniH | Metre : upariShTaadviraaDbRRihatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : piteva putraanabhi sa.m svajasva naH shivaa no vaataa iha vaantu bhuumau. yamodana.m pachato devate iha ta.m nastapa uta satya.m cha vettu . 12.
Component Words : pitaa.aiva . putraan . abhi . sam . svajasva . naH . shivaaH. naH . vaataaH . iha . vaantu . bhuumau . yam . odanama. . pachataH . devate iti . iha . tam . naH . tapaH . uta . satyam . cha . vettu .3.12.
In Hindi:
ऋषि : यमः | देवता : स्वर्गः, ओदनः, अग्निः | छन्द : जगती | स्वर :
विषय : परस्पर उन्नति करने का उपदेश।
पदपाठ : पि॒ताऽइ॑व । पु॒त्रान् । अ॒भि । सम् । स्व॒ज॒स्व॒ । न॒: । शि॒वा:। न॒: । वाता॑: । इ॒ह । वा॒न्तु॒ । भूमौ॑ । यम् । ओ॒द॒नम. । पच॑त: । दे॒वते॒ इति॑ । इ॒ह । तम् । न॒: । तप॑: । उ॒त । स॒त्यम् । च॒ । वे॒त्तु॒ ॥३.१२॥
पदार्थ : [हे विराट् परमेश्वर !] (नः) हमें (अभि सं स्वजस्व) भले प्रकार गले लगा, (पिता इव) जैसे पिता (पुत्रान्) पुत्रों [नरक से बचानेवालों] को, (नः) हमारे लिये (शिवाः) मङ्गलकारी (वाताः) पवनें (इह) यहाँ (भूमौ) भूमि पर (वान्तु) चलें। (यम्) जिस (ओदनम्) ओदन [सुख बरसानेवाले परमेश्वर] को (देवते) दो देवता [स्त्री-पुरुष] (इह) यहाँ [हम सब में] (पचतः) परिपक्व [दृढ़] करते हैं, (तम्) उस [परमेश्वर] को (नः) हमारा (तपः) तप [ब्रह्मचर्य आदि व्रत] (उत) और (सत्यम्) सत्य [निष्कपट व्यवहार] (च) निश्चय करके (वेत्तु) जाने ॥१२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१२−(पिता) (इव) (पुत्रान्) म० ४। (अभि) सर्वतः (सम्) सम्यक् (स्वजस्व) आलिङ्ग (नः) अस्मान् (शिवाः) मङ्गलकराः (नः) अस्मभ्यम् (वाताः) पवनाः (इह) अत्र (वान्तु) गच्छन्तु (भूमौ) (यम्) (ओदनम्) सुखवर्षकं परमेश्वरम् (पचतः) दृढीकुरुतः (देवते) विद्वांसौ स्त्रीपुरुषौ (इह) (तम्) परमेश्वरम् (तपः) ब्रह्मचर्यादिव्रतम् (उत) अपि (सत्यम्) यथार्थव्यवहारः (च) अवधारणे (वेत्तु) जानातु ॥