Atharvaveda / 14 / 1 / 18
प्रेतोमु॑ञ्चामि॒ नामुतः॑ सुब॒द्धाम॒मुत॑स्करम्। यथे॒यमि॑न्द्र मीढ्वः सुपु॒त्रासु॒भगास॑ति ॥18॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 14 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 18
In English:
Seer : savitrii, suuryaa | Devta : aatmaa | Metre : viraaDjagatii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : pretomu~nchaami naamutaH subaddhaamamutaskaram. yatheyamindra miiDhvaH suputraasubhagaasati .18.
Component Words : pra . itaH . mu~nchaami . na . amutaH . su.abadhdaam . amutaH . karam . yathaa . iyam . indra . miiDhvaH . su.aputraaH . su.abhagaa . asati .1.18.
In Hindi:
ऋषि : सवित्री, सूर्या | देवता : आत्मा | छन्द : अनुष्टुप् | स्वर :
विषय : विवाह संस्कार का उपदेश।
पदपाठ : प्र । इ॒त: । मु॒ञ्चा॒मि॒ । न । अ॒मुत॑: । सु॒ऽब॒ध्दाम् । अ॒मुत॑: । क॒र॒म् । यथा॑ । इ॒यम् । इ॒न्द्र॒ । मी॒ढ्व॒: । सु॒ऽपु॒त्रा: । सु॒ऽभगा॑ । अस॑ति ॥१.१८॥
पदार्थ : (इतः) इस [वियोगपाश]से [इस वधू को] (प्र मुञ्चामि) मैं [वर] अच्छे प्रकार छुड़ाताहूँ, (अमुतः) उस [प्रेमपाश] से (न) नहीं [छुड़ाता], (अमुतः) उस [प्रेमपाश] में [इस वधू] को (सुबद्धाम्) अच्छे बन्धनयुक्त (करम्) मैं करता हूँ। (यथा) जिस से (मीढ्वः) हेसुख की वर्षा करनेवाले (इन्द्र) परम ऐश्वर्यवाले परमात्मन् ! (इयम्) यह [वधू] (सुपुत्रा) सुन्दर पुत्रोंवाली और (सुभगा) बड़े ऐश्वर्यवाली (असति) होवे ॥१८॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१८−(प्र) प्रकर्षेण (इतः) अस्मात्। वियोगपाशात् (मुञ्चामि) मोचयामि (नः) निषेधे (अमुतः) तस्मात्।प्रेमपाशात् (सुबद्धाम्) सुष्ठु बन्धनयुक्ताम् (अमुतः) तस्मिन्। प्रेमपाशे (करम्) करोमि (यथा) येन प्रकारेण (इयम्) वधूः (इन्द्र) हे परमैश्वर्यवन्परमात्मन् ! (मीढ्वः) मिह सेचने-क्वसु। हे सुखवर्षक (सुपुत्रा) शोभनपुत्रयुक्ता (सुभगा) सौभाग्यवती (असति) भवेत् ॥