Atharvaveda / 14 / 1 / 25
परा॑ देहिशामु॒ल्यं᳡ ब्र॒ह्मभ्यो॒ वि भ॑जा॒ वसु॑। कृ॒त्यैषा॑ प॒द्वती॑ भू॒त्वा जा॒यावि॑शते॒ पति॑म् ॥25॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 14 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 25
In English:
Seer : savitrii, suuryaa | Devta : vivaaha mantra aashiiSha, vadhuvaasa sa.msparshamochan | Metre : pa~nchapadaanuShTubgarbhaa bhuriktriShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : paraa dehishaamulya.m᳡ brahmabhyo vi bhajaa vasu. kRRityaiShaa padvatii bhuutvaa jaayaavishate patim .25.
Component Words : paraa . dehi . shaamulya᳡m . brahma.abhyaH . vi. bhaja . vasu . kRRityaa . eShaa . pat.avatii . bhuutvaa . aa . jaayaa . vishate . patim .1.25.
In Hindi:
ऋषि : सवित्री, सूर्या | देवता : विवाह मन्त्र आशीष, वधुवास संस्पर्शमोचन | छन्द : सोम | स्वर :
विषय : विवाह संस्कार का उपदेश।
पदपाठ : परा॑ । दे॒हि॒ । शा॒मु॒ल्य᳡म् । ब्र॒ह्मऽभ्य॑: । वि। भ॒ज॒ । वसु॑ । कृ॒त्या । ए॒षा । प॒त्ऽवती॑ । भू॒त्वा । आ । जा॒या । वि॒श॒ते॒ । पति॑म् ॥१.२५॥
पदार्थ : [हे वर !] (शामुल्यम्) [हृदय की] मलीनता (परा देहि) दूर कर दे, (ब्रह्मभ्यः) विद्वानों को (वसु) सुन्दरवस्तु (विभज) बाँट। (एषा) यह (कृत्या) कर्तव्यकुशल (जाया) पत्नी (पद्वती)ऐश्वर्यवती (भूत्वा) होकर (पतिम्) पति में (आ विशते) आकर प्रवेश करती है ॥२५॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२५−(परा देहि) दूरं कुरु (शामुल्यम्) सानसिवर्णसिपर्णसितण्डुला०। उ०४।१०७। शमु उपशमे-उलच्, शमुलं शमलम्, अशुद्धम्, तस्य भावः−ष्यञ्।चित्तमालिन्यम् (ब्रह्मभ्यः) वेदज्ञेभ्यः (वि भज) सांहितिको दीर्घः। प्रयच्छ (वसु) श्रेष्ठं वस्तु (कृत्या) विभाषा कृवृषोः। पा० ३।१।१२०। करोतेः-क्यप्।मत्वर्थे अर्शआद्यच्। टाप्। कृत्यायां क्रियायां कुशला (एषा) (पद्वती) पतऐश्वर्ये-क्विप्, मतुप्। ऐश्वर्यवती (भूत्वा) (जाया) पत्नी (आ विशेत्) प्रविशेत् (पतिम्) पतिहृदयम् ॥