Atharvaveda / 14 / 2 / 41
दे॒वैर्द॒त्तंमनु॑ना सा॒कमे॒तद्वाधू॑यं॒ वासो॑ व॒ध्व᳡श्च॒ वस्त्र॑म्। यो ब्र॒ह्मणे॑चिकि॒तुषे॒ ददा॑ति॒ स इद्रक्षां॑सि॒ तल्पा॑नि हन्ति ॥41॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 14 | Sukta : 2 | Paryay : | Mantra No : 41
In English:
Seer : savitrii, suuryaa | Devta : aatmaa | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : devairdatta.mmanunaa saakametadvaadhuuya.m vaaso vadhva᳡shcha vastram. yo brahmaNechikituShe dadaati sa idrakShaa.msi talpaani hanti .41.
Component Words : devaiH . dattam . manunaa . saakam . etat . vaadhuu.ayam. vaasaH . vadhva᳡H . cha . vastram . yaH . brahmaNe . chika.NituShe . dadaati . saH . it . rakShaa.msi . talpaani . hanti .2.41.
In Hindi:
ऋषि : सवित्री, सूर्या | देवता : आत्मा | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : गृहआश्रम का उपदेश।
पदपाठ : दे॒वै: । द॒त्तम् । मनु॑ना । सा॒कम् । ए॒तत् । वाधू॑ऽयम्। वास॑: । व॒ध्व᳡: । च॒ । वस्त्र॑म् । य: । ब्र॒ह्मणे॑ । चि॒कि॒तुषे॑ । ददा॑ति । स: । इत् । रक्षां॑सि । तल्पा॑नि । ह॒न्ति॒ ॥२.४१॥
पदार्थ : (यः) जो [विद्वान्पिता आदि] (मनुना साकम्) मननशील राजा के साथ (देवैः) विद्वानों करके (दत्तम्)दिया हुआ (एतत्) यह (वाधूयम्) विवाह का (वासः) पहिरने योग्य (वस्त्रम्) वस्त्र [योग्यता का चिह्न] (चिकितुषे) ज्ञानवान् (ब्रह्मणे) ब्रह्मा [वेदवेत्ता वर] को (च) और (वध्वः=वध्वै) वधू को (ददाति) देता है, (सः इत्) वही (तल्पानि)प्रतिष्ठा [सम्मान, गौरव] में होनेवाले (रक्षांसि) दोषों को (हन्ति) नष्ट करताहै ॥४१॥"
भावार्थ : टिप्पणी :४१−(देवैः) विद्वद्भिः (दत्तम्) (मनुना)मननशीलेन राज्ञा (साकम्) सह (एतत्) दृश्यमानम् (वाधूयम्) वैवाहिकम् (वासः)परिधानीयम् (वध्वः) चतुर्थ्यर्थे बहुलं छन्दसि। पा० २।३।६२। इति षष्ठी। वध्वै (च) (वस्त्रम्) योग्यतासूचकं वसनम् (यः) विद्वान् (ब्रह्मणे) वेदवेत्त्रेपुरुषाय (चिकितुषे) विद्यावते (ददाति) प्रयच्छति (सः) (इत्) एष (रक्षांसि)दोषान् (तल्पानि) खष्पशिल्पशष्प०। उ० ३।२८। तल प्रतिष्ठायां-प प्रत्ययः, ततःअर्शआद्यच्। तल्पे प्रतिष्ठायांसम्माने भवानि (हन्ति) नाशयति ॥