Atharvaveda / 14 / 2 / 44
नवं॒ वसा॑नःसुर॒भिः सु॒वासा॑ उ॒दागां॑ जी॒व उ॒षसो॑ विभा॒तीः। आ॒ण्डात्प॑त॒त्रीवा॑मुक्षि॒विश्व॑स्मा॒देन॑स॒स्परि॑ ॥44॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 14 | Sukta : 2 | Paryay : | Mantra No : 44
In English:
Seer : savitrii, suuryaa | Devta : aatmaa | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : nava.m vasaanaHsurabhiH suvaasaa udaagaa.m jiiva uShaso vibhaatiiH. aaNDaatpatatriivaamukShivishvasmaadenasaspari .44.
Component Words : navam . vasaanaH . surabhiH . su.avaasaaH . ut.aaagaam . jiivaH . uShasaH . vi.abhaatiiH . aaNDaat . patatrii.aiva . amukShi . vishvasmaat . enasaH . pari.2.44.
In Hindi:
ऋषि : सवित्री, सूर्या | देवता : आत्मा | छन्द : प्रस्तार पङ्क्ति | स्वर :
विषय : गृहआश्रम का उपदेश।
पदपाठ : नव॑म् । वसा॑न: । सु॒र॒भि: । सु॒ऽवासा॑: । उ॒त्ऽआगा॑म् । जी॒व: । उ॒षस॑: । वि॒ऽभा॒ती: । आ॒ण्डात् । प॒त॒त्रीऽइ॑व । अ॒मु॒क्षि॒ । विश्व॑स्मात् । एन॑स: । परि॑॥२.४४॥
पदार्थ : (नवम्) स्तुति को (वसानः) धारण करता हुआ, (सुरभिः) ऐश्वर्यवान् (सुवासाः) सुन्दर निवासवाला, (जीवः) जीव [जीवता हुआ] मैं (विभातीः) सुन्दर प्रकाशयुक्त (उषसः) प्रभातवेलाओंमें (उदागाम्) उदय होता रहूँ। (आण्डात्) अण्डे से (पतत्री इव) पक्षी से समान (विश्वस्मात्) सब (एनसः) कष्ट से (परि) सर्वथा (अमुक्षि) छूट जाऊँ ॥४४॥"
भावार्थ : टिप्पणी :४४−(नवम्) णुस्तुतौ-अप्। स्तवम्। स्तुतिम् (वसानः) धारयन् (सुरभिः) अ० १२।१।२३। षुरऐश्वर्यदीप्त्योः-अभिच्। ऐश्वर्यवान् (सुवासाः) सुनिवासयुक्तः (उदागाम्) उदयंप्राप्नुयाम् (जीवः) प्राणान् धारयन् (उषसः) प्रभातवेलाः (विभातीः)विविधप्रकाशयुक्ताः (आण्डात्) स्वार्थे-अण्। अण्डात् (पतत्री) पक्षी (इव) यथा (अमुक्षि) मुक्तो भवानि (विश्वस्मात्) सर्वस्मात् (एनसः) कष्टात् (परि) पृथग्भावे ॥