Atharvaveda / 17 / 1 / 3
वि॑षास॒हिंसह॑मानं सासहा॒नं सही॑यांसम्। सह॑मानं सहो॒जितं॑ स्व॒र्जितं॑ गो॒जितं॑संधना॒जित॑म्। ईड्यं॒ नाम॑ ह्व॒ इन्द्रं॑ प्रि॒यः प्र॒जानां॑ भूयासम् ॥3॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 17 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 3
In English:
Seer : brahmaa | Devta : aadity | Metre : triShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : viShaasahi.msahamaana.m saasahaana.m sahiiyaa.msam. sahamaana.m sahojita.m svarjita.m gojita.msa.mdhanaajitam. iiDya.m naama hva indra.m priyaH prajaanaa.m bhuuyaasam .3.
Component Words : vi.asasahim . sahamaanam . sasahaanam . sahiiyaa.msam . sahamaanam . sahaH.ajitam . svaH.ajitam. go.ajitam . sa.mdhana.ajitam . iiDyam . naama . hve . indram . priyaH . pra.ajaanaam . bhuuyaasam .1.3.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : आदित्य | छन्द : त्र्यवसाना षट्पदा अति जगती | स्वर :
विषय : आयु की बढ़ती के लिये उपदेश।
पदपाठ : वि॒ऽस॒स॒हिम् । सह॑मानम् । स॒स॒हा॒नम् । सही॑यांसम् । सह॑मानम् । स॒ह॒:ऽजित॑म् । स्व॒:ऽजित॑म्। गो॒ऽजित॑म् । सं॒ध॒न॒ऽजित॑म् । ईड्य॑म् । नाम॑ । ह्वे॒ । इन्द्र॑म् । प्रि॒य: । प्र॒ऽजाना॑म् । भू॒या॒स॒म् ॥१.३॥
पदार्थ : (विषासहिम्) विशेषहरानेवाले (सहमानम्) दबा लेते हुए, (सासहानम्) दबा चुकनेवाले, (सहीयांसम्)अत्यन्त शक्तिवाले, (सहमानम्) वश में करते हुए, (सहोजितम्) बलवान् के जीतनेवाले, (स्वर्जितम्) स्वर्ग जीतनेवाले, (गोजितम्) भूमि जीतनेवाले, (संधनजितम्) पूरा धनजीतनेवाले, (ईड्यम्) बड़ाई योग्य (इन्द्रम्) इन्द्र [परमऐश्वर्यवाले जगदीश्वर] को (नाम) से (ह्वे) मैं पुकारता हूँ, (प्रजानाम्)प्रजागणों का (प्रियः) प्रिय (भूयासम्) मैं हो जाऊँ ॥३॥"
भावार्थ : टिप्पणी :३−(प्रजानाम्) जनपदपुरुषाणाम्। अन्यत् पूर्ववत् ॥