Atharvaveda / 17 / 1 / 5
वि॑षास॒हिंसह॑मानं सासहा॒नं सही॑यांसम्। सह॑मानं सहो॒जितं॑ स्व॒र्जितं॑ गो॒जितं॑संधना॒जित॑म्। ईड्यं॒ नाम॑ ह्व॒ इन्द्रं॑ प्रि॒यः स॑मा॒नानां॑ भूयासम् ॥5॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 17 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 5
In English:
Seer : brahmaa | Devta : aadity | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : viShaasahi.msahamaana.m saasahaana.m sahiiyaa.msam. sahamaana.m sahojita.m svarjita.m gojita.msa.mdhanaajitam. iiDya.m naama hva indra.m priyaH samaanaanaa.m bhuuyaasam .5.
Component Words : vi.asasahim . sahamaanam . sasahaanam . sahiiyaa.msam . sahamaanam . sahaH.ajitam . svaH.ajitam . go.ajitam . sa.mdhana.ajitam . iiDyam . naama . hve . indram . priyaH . samaanaanaam . bhuuyaasam .1.5.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : आदित्य | छन्द : त्र्यवसाना षट्पदा अति जगती | स्वर :
विषय : आयु की बढ़ती के लिये उपदेश।
पदपाठ : वि॒ऽस॒स॒हिम् । सह॑मानम् । स॒स॒हा॒नम् । सही॑यांसम् । सह॑मानम् । स॒ह॒:ऽजित॑म् । स्व॒:ऽजित॑म् । गो॒ऽजित॑म् । सं॒ध॒न॒ऽजित॑म् । ईड्य॑म् । नाम॑ । ह्वे॒ । इन्द्र॑म् । प्रि॒य: । स॒मा॒नाना॑म् । भू॒या॒स॒म् ॥१.५॥
पदार्थ : (विषासहिम्) विशेषहरानेवाले (सहमानम्) दबा लेते हुए, (सासहानम्) दबा चुकनेवाले, (सहीयांसम्)अत्यन्त शक्तिवाले−(सहमानम्) वश में करते हुए, (सहोजितम्) बलवान् के जीतनेवाले, (स्वर्जितम्) स्वर्ग जीतनेवाले, (गोजितम्) भूमि जीतनेवाले, (संधनाजितम्) पूरा धनजीतनेवाले−(ईड्यम्) बड़ाई योग्य (इन्द्रम्) इन्द्र [परम ऐश्वर्यवाले जगदीश्वर]को (नाम) से (ह्वे) मैं पुकारता हूँ, (समानानाम्) तुल्य गुणवालों का (प्रियः)प्रिय (भूयासम्) मैं हो जाऊँ ॥५॥"
भावार्थ : टिप्पणी :५−(समानानाम्) कुलजातिवयोधनविद्याकर्मादिभिः स्वसदृशानाम्। तुल्यगुणवताम्।अन्यत् पूर्ववत् ॥