Atharvaveda / 17 / 1 / 12
अद॑ब्धो दि॒विपृ॑थि॒व्यामु॒तासि॒ न त॑ आपुर्महि॒मान॑म॒न्तरि॑क्षे। अ॑दब्धेन॒ ब्रह्म॑णावावृधा॒नः स त्वं न॑ इन्द्र दि॒वि षञ्च्छर्म॑ यच्छ॒ तवेद्वि॑ष्णो बहु॒धावी॒र्या᳡णि। त्वं नः॑ पृणीहि प॒शुभि॑र्वि॒श्वरू॑पैः सु॒धायां॑ मा धेहि पर॒मे व्यो᳡मन् ॥12॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 17 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 12
In English:
Seer : brahmaa | Devta : aadity | Metre : anuShTup | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : adabdho divipRRithivyaamutaasi na ta aapurmahimaanamantarikShe. adabdhena brahmaNaavaavRRidhaanaH sa tva.m na indra divi Sha~nchCharma yachCha tavedviShNo bahudhaaviiryaa᳡Ni. tva.m naH pRRiNiihi pashubhirvishvaruupaiH sudhaayaa.m maa dhehi parame vyo᳡man .12.
Component Words : adabdhaH . divi . pRRithivyaam . uta . asa.Ni . na . te . aapuH. mahimaanam . antarikShe . adabdhena . brahmaNaa . vavRRidhaanaH . saH . tvam . naH . indra . divi . san . sharma . yachCha . tava . it . viShNo iti . bahu.adhaa . viiryaa᳡Ni . tvam . naH . pRRiNiihi . pashu.abhiH . vishva.aruupaiH . su.adhaayaam . maa . dhehi . parame . vi.aoman.1.12.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : आदित्य | छन्द : त्र्यवसाना सप्तदातिकृति | स्वर :
विषय : आयु की बढ़ती के लिये उपदेश।
पदपाठ : अद॑ब्ध: । दि॒वि । पृ॒थि॒व्याम् । उ॒त । अ॒सि॒ । न । ते॒ । आ॒पु:। म॒हि॒मान॑म् । अ॒न्तरि॑क्षे । अद॑ब्धेन । ब्रह्म॑णा । व॒वृ॒धा॒न: । स: । त्वम् । न॒: । इ॒न्द्र॒ । दि॒वि । सन् । शर्म॑ । य॒च्छ॒ । तव॑ । इत् । वि॒ष्णो॒ इति॑ । ब॒हु॒ऽधा । वी॒र्या᳡णि । त्वम् । न॒: । पृ॒णी॒हि॒ । प॒शुऽभि॑: । वि॒श्वऽरू॑पै: । सु॒ऽधाया॑म् । मा॒ । धे॒हि॒ । प॒र॒मे । विऽओ॑मन्॥१.१२॥
पदार्थ : [हे परमात्मन् !] (दिवि) सूर्य [प्रकाशवाले लोक] पर (उत) और (पृथिव्याम्) पृथिवी [प्रकाशरहित लोक]पर (अदब्धः) अखण्ड (असि) है, (ते) तेरी (महिमानम्) महिमा को (अन्तरिक्षे) आकाशमें उन [लोकों और लोकवासियों] ने (न आपुः) नहीं पाया। (अदब्धेन) अखण्ड (ब्रह्मणा) बढ़ते हुए वेदज्ञान से (वावृधानः) अत्यन्त बढ़ता हुआ और (दिवि)प्रत्येक व्यवहार में (सन्) वर्तमान, (सः त्वम्) सो तू (इन्द्र) हे इन्द्र ! [परम ऐश्वर्यवाले जगदीश्वर] (नः) हमें (शर्म) सुख (यच्छ) दे, (विष्णो) हे विष्णु ! [सर्वव्यापक परमेश्वर] (तव इत्) तेरे ही (वीर्याणि) वीर कर्म [पराक्रम] (बहुधा) अनेक प्रकारहैं। (त्वम्) तू (नः) हमें (विश्वरूपैः) सब रूपवाले (पशुभिः) प्राणियों से (पृणीहि) भरपूर कर, (मा) मुझे (परमे) सबसे ऊँचे (व्योमन्) विशेष रक्षा पद में (सुधायाम्) पूरी पोषण शक्ति के बीच (धेहि) रख ॥१२॥"
भावार्थ : टिप्पणी :१२−(अदब्धः) अखण्डः (दिवि)सूर्ये। प्रकाशमानलोके (पृथिव्याम्) भूमौ। प्रकाशरहितलोके (उत) अपि (असि) (न)निषेधे (ते) तव (आपुः) प्राप्तवन्तस्ते लोका लोकिनश्च (महिमानम्) महत्त्वम् (अन्तरिक्षे) आकाशे (अदब्धे) अखण्डेन (ब्रह्मणा) प्रवृद्धेन वेदज्ञानेन (वावृधानः) भृशं वर्धमानः (सः) तादृशः (त्वम्) (नः) अस्मभ्यम् (इन्द्र) (दिवि)व्यवहारे (सन्) वर्तमानः (शर्म) सुखम् (यच्छ) देहि। अन्यत् पूर्ववत् ॥