Atharvaveda / 17 / 1 / 30
अ॒ग्निर्मा॑गो॒प्ता परि॑ पातु वि॒श्वत॑ उ॒द्यन्त्सूर्यो॑ नुदतां मृत्युपा॒शान्।व्यु॒छन्ती॑रु॒षसः॒ पर्व॑ता ध्रु॒वाः स॒हस्रं॑ प्रा॒णा मय्या य॑तन्ताम् ॥30॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 17 | Sukta : 1 | Paryay : | Mantra No : 30
In English:
Seer : brahmaa | Devta : aadity | Metre : atishakvarii | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : agnirmaagoptaa pari paatu vishvata udyantsuuryo nudataa.m mRRityupaashaan.vyuChantiiruShasaH parvataa dhruvaaH sahasra.m praaNaa mayyaa yatantaam .30.
Component Words : agniH . maa . goptaa . pari . paatu . vishvataH . ut.ayan . suuryaH . nudataam . mRRityu.apaashaan . vi.auchChantiiH . uShasaH . parvataaH . dhruvaaH . sahasram . praaNaaH . mayi . aa . yatantaam .1.30.
In Hindi:
ऋषि : ब्रह्मा | देवता : आदित्य | छन्द : जगती | स्वर :
विषय : आयु की बढ़ती के लिये उपदेश।
पदपाठ : अ॒ग्नि: । मा॒ । गो॒प्ता । परि॑ । पा॒तु॒ । वि॒श्वत॑: । उ॒त्ऽयन् । सूर्य॑: । नु॒द॒ता॒म् । मृ॒त्यु॒ऽपा॒शान् । वि॒ऽउ॒च्छन्ती॑: । उ॒षस॑: । पर्व॑ता: । ध्रु॒वा: । स॒हस्र॑म् । प्रा॒णा: । मयि॑ । आ । य॒त॒न्ता॒म् ॥१.३०॥
पदार्थ : (गोप्ता) रक्षाकरनेवाला (अग्निः) ज्ञानमय परमेश्वर (विश्वतः) सब ओर से (मा परि पातु) मेरीरक्षा करे, (उद्यन्) उदय होता हुआ (सूर्यः) सर्वप्रेरक परमात्मा (मृत्युपाशान्)मृत्यु के बन्धनों को (नुदताम्) हटावे। (व्युच्छन्तीः) विशेष चमकती हुई (उषसः)प्रभातवेलाएँ, (ध्रुवाः) दृढ़ (पर्वताः) पहाड़ और (प्राणाः) सब प्राण [शारीरिकऔर आत्मिक बल] (सहस्रम्) सहस्र प्रकार से (मयि) मुझ में (आ यतन्ताम्) सब ओर सेयत्न करते रहें ॥३०॥"
भावार्थ : टिप्पणी :३०−(अग्निः) ज्ञानमयः परमेश्वरः (मा) माम् (गोप्ता) रक्षकः (परिपातु) परितो रक्षतु (विश्वतः) सर्वतः (उद्यन्) उदयं गच्छन् (सूर्यः)सर्वप्रेरकः परमात्मा (नुदताम्) अपसारयतु (मृत्युपाशान्) मरणबन्धान् (व्युच्छन्तीः) व्युच्छन्त्याः। विशेषप्रकाशयुक्ताः (पर्वताः) शैलाः (ध्रुवाः)दृढाः (सहस्रम्) सहस्रप्रकारेण (प्राणाः) श्वासप्रश्वासाः।शारीरिकात्मिकपराक्रमाः (मयि) पुरुषार्थिनि (आ) समन्तात् (यतन्ताम्) यत्नशीलाभवन्तु ॥