Atharvaveda / 18 / 2 / 21
ह्वया॑मि ते॒मन॑सा॒ मन॑ इ॒हेमान्गृ॒हाँ उप॑ जुजुषा॒ण एहि॑। सं ग॑च्छस्व पि॒तृभिः॒ सं य॒मेन॑स्यो॒नास्त्वा॒ वाता॒ उप॑ वान्तु श॒ग्माः ॥21॥
Veda : Atharvaveda | Kand : 18 | Sukta : 2 | Paryay : | Mantra No : 21
In English:
Seer : atharvaa | Devta : yama, mantrokt | Metre : pathyaapa~NktiH | Tone :
Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.
Verse : hvayaami temanasaa mana ihemaangRRihaa.N upa jujuShaaNa ehi. sa.m gachChasva pitRRibhiH sa.m yamenasyonaastvaa vaataa upa vaantu shagmaaH .21.
Component Words : hvayaami . te . manasaa . manaH . iha . imaan . gRRihaan . upa . jujuShaaNaH . aa . ihi . sam . gachChasva . pitRRi.abhiH . sam . yamena . syonaaH . tvaa . vaataaH . upa . vaantu . shagmaaH .2.21.
In Hindi:
ऋषि : अथर्वा | देवता : यम, मन्त्रोक्त | छन्द : त्रिष्टुप् | स्वर :
विषय : मनुष्यों का पितरों के साथ कर्त्तव्य का उपदेश।
पदपाठ : ह्वया॑मि । ते॒ । मन॑सा । मन॑: । इ॒ह । इ॒मान् । गृ॒हान् । उप॑ । जु॒जु॒षा॒ण: । आ । इ॒हि॒ । सम् । ग॒च्छ॒स्व॒ । पि॒तृऽभि॑: । सम् । य॒मेन॑ । स्यो॒ना: । त्वा॒ । वाता॑: । उप॑ । वा॒न्तु॒ । श॒ग्मा: ॥२.२१॥
पदार्थ : [हे विद्वान् !] (ते)तेरे (मनः) मन को (मनसा) [अपने] मन के साथ (इह) यहाँ (ह्वयामि) मैं बुलाता हूँ, (इमान्) इन (गृहान्) घरों [घरवालों] को (उप) आदर से (जुजुषाणः) प्रसन्न करता हुआतू (आ इहि) आ। (पितृभिः) पितरों [रक्षक महात्माओं] से और (यमेन) यम [न्यायकारीपरमात्मा] से (सं सं गच्छस्व) तू भले प्रकार मिल, (स्योनाः) सुखदायक और (शग्माः)शक्तिवाले (वाताः) सेवनीय पदार्थ (त्वा) तुझको (उप) यथावत् (वान्तु) प्राप्तहोवें ॥२१॥"
भावार्थ : टिप्पणी :२१−(ह्वयामि) आह्वयामि (ते) तव (मनसा) स्वान्तःकरणेन (मनः) अन्तःकरणम् (इह) अत्र (इमान्) दृश्यमानान् (गृहान्) गृहस्थान् (उप) आदरेण (जुजुषाणः) जुषी प्रीतिसेवनयोः-कानच्। प्रीयमाणः (एहि) आगच्छ (सं सं गच्छस्व)अतिशयेन सङ्गतो भव। (पितृभिः) पालकमहात्मभिः सह (यमेन) न्यायकारिणा परमात्मना सह (स्योनाः) सुखप्रदाः (त्वा) त्वाम् (वाताः) वात गतिसुखसेवनेषु-अच्। सेवनीयाः।पदार्थाः (उप) यथावत् (वान्तु) प्राप्नुवन्तु (शग्माः) युजिरुचितिजां कुश्च। उ०१।१४६। शक्लृ शक्तौ-मक्, कस्य गः। शक्तिमन्तः ॥