vedyog.net

In English:

Seer : atharvaa | Devta : yama, mantrokt | Metre : anuShTup | Tone :

Subject : English Translation will be uploaded as and when ready.

Verse : aa rohatajanitrii.m jaatavedasaH pitRRiyaaNaiH sa.m va aa rohayaami. avaaDDhavyeShito havyavaahaiijaana.m yuktaaH sukRRitaa.m dhatta loke .1.

Component Words :
aa . rohata . janitriim . jaata.avedasaH . pitRRi.ayaanaiH . sam . vaH . aa . rohayaami . avaaT . havyaa . iShitaH . havya.avaahaH . iijaanam . yuktaaH . su.akRRitaam . dhatta .loke .4.1.

---

In Hindi:

ऋषि : अथर्वा | देवता : यम, मन्त्रोक्त | छन्द : भुरिक् त्रिष्टुप् | स्वर :

विषय : सत्य मार्ग पर चलने का उपदेश।

पदपाठ : आ । रो॒ह॒त॒ । जनि॑त्रीम् । जा॒तऽवे॑दस: । पि॒तृऽयानै॑: । सम् । व॒: । आ । रो॒ह॒या॒मि॒ । अवा॑ट् । ह॒व्या । इ॒षि॒त: । ह॒व्य॒ऽवाह॑: । ई॒जा॒नम् । यु॒क्ता: । सु॒ऽकृता॑म् । ध॒त्त॒ ।लो॒के ॥४.१॥

पदार्थ : (जातवेदसः) बड़ेज्ञानवाले तुम (जनित्रीम्) जगत् की जननी [परमात्मा] को (आ) व्याप कर (रोहत)प्रकट होओ, (पितृयाणैः) पितरों [पालक महात्माओं] के मार्गों से (सम्) मिलकर (वः)तुम्हें (आ रोहयामि) मैं [विद्वान्] ऊँचा करता हूँ। (इषितः) प्रिय (हव्यवाहः)देने-लेने योग्य पदार्थों के पहुँचानेवाले परमेश्वर ने (हव्या) देने-लेने योग्यपदार्थ (अवाट्) पहुँचाए हैं, (ईजानम्) यज्ञ कर चुकनेवाले पुरुष को (युक्ताः)मिले हुए तुम (सुकृताम्) सुकर्मियों के (लोके) समाज में (धत्त) रक्खो ॥१॥"

भावार्थ :

टिप्पणी :१−(आ) व्याप्य (रोहत) प्रादुर्भवत (जनित्रीम्) अ० २।१।३। जन जनने-णिचि तृच्, ङीप्। जनयित्रीम्। जगतो जननींपरमात्मानम् (जातवेदसः) प्रसिद्धज्ञानवन्तो यूयम् (पितृयाणैः) पितॄणां मार्गैः (सम्) संगत्य (वः) युष्मान् (आ होहयामि) अधिष्ठापयामि (अवाट्) अ० १८।३।४२। वहेर्लुङि रूपम्। अवाक्षीत्। प्रापितवान् (हव्या) दातव्यग्राह्यवस्तूनि (इषितः) इषुइच्छायाम्-क्त। तीषसहलुभरुषरिषः। पा० ७।२।४८। इडागमः। इष्टः। प्रियः (हव्यवाहः)हव्य+वह प्रापणे-अण्। दातव्यग्राह्यपदार्थानां प्रापकः परमेश्वरः (ईजानम्)यजेर्लिटः कानच्। इष्टवन्तम्। समाप्तयज्ञं पुरुषम् (युक्ताः) संयुक्ता यूयम् (सुकृताम्)सुकर्मणाम् (धत्त) स्थापयत (लोके) समाजे ॥

---